Opublikowane w

Odpowiedzialność członków zarządu klubu sportowego za zobowiązania klubu

Niejednokrotnie zdarza się, że klub sportowy prowadząc swoją działalność w pewnym momencie traci płynność finansową. Kierowane są przeciwko niemu kolejne roszczenia, a w konsekwencji wszczynane są także postępowania egzekucyjne. Jak kształtuje się odpowiedzialność członków zarządu klubów sportowych, gdy egzekucja przeciwko klubowi okaże się bezskuteczna?

Opublikowane w

Zmiana formy prawnej klubu w spółkę akcyjną

W polskich realiach stowarzyszenie jest najbardziej rozpowszechnioną formą prawną funkcjonowania klubów sportowych, tym niemniej zdarza się, że stowarzyszenia decydują się na kontynuację działalności jako spółki akcyjne. W dzisiejszym wpisie przyjrzymy się przepisom regulującym zmianę formy prawnej klubu – stowarzyszenia w spółkę akcyjną.

Opublikowane w

Kodeks etyczny w klubie lub polskim związku sportowym

Wiele osób zarządzających przedsiębiorstwami uważa, że pomyślność w ich prowadzeniu sprowadza się do połączenia trzech ,E”: efektywności – dobra firma działa skutecznie, ekonomiczności – warto mądrze korzystać z wszelkich zasobów posiadanych przez przedsiębiorstwo, etyce – po prostu opłaca się postępować odpowiedzialnie. Wiele przedsiębiorstw wdraża więc kodeksy etyki, które określają standardy i najlepsze praktyki, które są stosowane w danym podmiocie. W książce pt. ,,Etyka w zarządzaniu” autorka wskazuje na kilka cech etycznej firmy. Są to m.in. budowa pozytywnego wizerunku firmy, uczciwość w komunikowaniu się, oddziaływanie na społeczność lokalną, wspieranie inicjatywy lokalnej (czyli – budowanie społeczeństwa obywatelskiego), promocja zasad etycznych, stanowcze potępienie i wykluczenie ze swego grona osób postępujących nieetycznie, ujmowanie zasad etycznych w statutach organizacyjnych czy też ustanawianie sądów koleżeńskich. Czy  taki model jest możliwy np. w klubie sportowym? Dzisiaj słów kilka o kodeksie etycznym.

Opublikowane w

Obowiązki klubu sportowego

Na prawa i obowiązki stron kontraktu sportowego: klubu sportowego i sportowca ma wpływ wiele czynników, w tym status zawodnika, forma kontraktu, regulacje właściwego polskiego związku sportowego oraz oczywiście postanowienia ustawy o sporcie (u.s.).  I chociaż zamysłem projektodawców ustawy o sporcie było znalezienie odpowiednio wyważonej granicy pomiędzy jak najszerszą autonomią ruchu sportowego a minimalnym zakresem tylko koniecznej interwencji państwa w sporcie, czego przykładem może być brak ustawowych regulacji w zakresie licencji sportowych, tak w kilku przypadkach dotyczących obowiązków klubów sportowych w odniesieniu do sportowców ustawodawca postanowił zawrzeć odpowiednie regulacje w u.s.

Zgodnie z art. 8 ust. 2 u.s. tylko klub sportowy będący członkiem polskiego związku sportowego uczestniczy we współzawodnictwie sportowym organizowanym przez ten związek. W związku z tym, że ustawodawca posługuje się sformułowaniem: ,,klub sportowy uczestniczy”, a nie ,,może uczestniczyć” w przepisie tym został zatem ustanowiony obowiązek uczestniczenia we współzawodnictwie sportowym organizowanym przez polski związek sportowy. Natomiast klub sportowy, który nie jest członkiem polskiego związku sportowego nie jest adresatem tego obowiązku.

Z omówionego obowiązku wynika obligatoryjne zadanie klubu sportowego. Jest nim zobowiązanie do ubezpieczenia zawodnika uczestniczącego we współzawodnictwie sportowym organizowanym przez dany polski związek sportowy od następstw nieszczęśliwych wypadków w uprawianym sporcie (art. 38 ust. 2 u.s.). Art. 38 u.s. stanowi, że :,,1. Zawodnik uczestniczący we współzawodnictwie sportowym organizowanym przez polski związek sportowy oraz zawodnik kadry narodowej podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu od następstw nieszczęśliwych wypadków w uprawianym sporcie.
2. Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, spoczywa na klubie sportowym będącym członkiem polskiego związku sportowego, a w przypadku zawodnika kadry narodowej – na polskim związku sportowym”.
Klub sportowy zostaje zwolniony z tego obowiązku, jeżeli zawodnik należący do tego klubu został zakwalifikowany przez polski związek sportowy do kadry narodowej. Wówczas obowiązek ubezpieczenia przechodzi na właściwy polski związek sportowy. I chociaż wskazane w art. 38 ust. 1 u.s. ubezpieczenie zawodnika od następstw nieszczęśliwych wypadków ustawodawca określił jako ,,obowiązkowe ubezpieczenie , to podkreślić należy, że tego rodzaju ubezpieczenie nie stanowi ubezpieczenia obowiązkowego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. Temat ubezpieczeń sportowców był już kilkakrotnie poruszany na portalu i na pewno jeszcze do niego powrócimy. Przy tym przepisie warto zwrócić uwagę na fakt, że  ustawodawca nie przewidział wprost żadnej sankcji dla klubu z tytułu niedopełnienia ustawowego obowiązku ubezpieczenia zawodnika.

Następny obowiązek został ustanowiony w art. 41 ust. 1 u.s. Stanowi on, że ,,zorganizowane zajęcia w zakresie sportu w związku sportowym oraz w klubie sportowym uczestniczącym we współzawodnictwie organizowanym przez polski związek sportowy może prowadzić wyłącznie trener lub instruktor sportu w rozumieniu ustawy”. Z brzmienia powyższego przepisu wynika, że w klubach sportowych, które nie uczestniczą we współzawodnictwie sportowym w związku sportowym oraz w klubie sportowym nieuczestniczącym we współzawodnictwie organizowanym przez polski związek sportowy zajęcia sportowe mogą być prowadzone przez osoby, które nie posiadają tytułów wskazanych przez ustawodawcę oraz że wymóg posiadania tytułu zawodowego ustawodawca odnosi wyłącznie do prowadzenia zorganizowanych zajęć czyli takich, które są prowadzone według z góry określonego planu.

Na powyższe regulacje szczególną uwagę powinny zwrócić osoby, które planują aby ich klub uczestniczył we współzawodnictwie sportowym organizowanym przez polski związek sportowy.

Opublikowane w

Nieprawidłowości w działalności stowarzyszeń a organ nadzoru

Kilka miesięcy temu w jednym ze swoich wpisów na portalu przedstawiałam zagadnienie związane z formą nadzoru nad stowarzyszeniami: ,,Granica nadzoru nad stowarzyszeniami . Natomiast w dzisiejszym wpisie odniosę się do tematu dotyczącego możliwych form przeciwdziałania nieprawidłowościom w działalności stowarzyszeń przez organ nadzoru nad stowarzyszeniami.

Art. 28 Ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (u.p.s.) stanowi, że:
,,W razie stwierdzenia, że działalność stowarzyszenia jest niezgodna z prawem lub narusza postanowienia statutu w sprawach, o których mowa w art. 10 ust. 1, art. 10a ust. 1 i 3 i art. 10b, organ nadzorujący, w zależności od rodzaju i stopnia stwierdzonych nieprawidłowości, może wystąpić o ich usunięcie w określonym terminie, udzielić ostrzeżenia władzom stowarzyszenia lub wystąpić do sądu na podstawie art. 29 .
Na wstępie należy wskazać, że przepisy u.p.s. nie zawierają regulacji określających częstotliwość dokonywania kontroli stowarzyszenia w ustawowo przewidzianym zakresie. Stowarzyszenia także nie mają obowiązku składania organowi nadzorującemu sprawozdań ze swojej działalności. W praktyce zatem kontrola może zostać przeprowadzona w każdym czasie po powzięciu przez organ nadzorujący informacji o nieprawidłowościach w działaniu stowarzyszenia. Taka informacja może pochodzić od osoby z samego stowarzyszenia lub też osoby z zewnątrz.
Organ nadzoru może podjąć określone działania w momencie, jeżeli stwierdzi, że działalność stowarzyszenia jest niezgodna z prawem lub narusza postanowienia statutu w zakresie określonym w art. 28 u.p.s. Przesłankę niezgodności z prawem należy rozumieć, jako niezgodność z prawem powszechnie obowiązującym, tj. w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP, czyli jako niezgodność z Konstytucją, umowami międzynarodowymi, ustawami i rozporządzeniami. Odnośnie do niezgodności ze statutem, to należy to rozumieć jako niezgodność z postanowieniami, o których mowa w art. 10 u.p.s. czyli postanowieniami, które składają się na obligatoryjną treść statutu stowarzyszenia. Przy czym w przeciwieństwie do art. 29 ust. 1 pkt 3 u.p.s. ustawodawca nie wskazuje by były to naruszenia rażące lub uporczywe.
Ustawodawca w tym przepisie wskazuje ponadto, że obowiązkiem organu nadzorującego jest podejmowanie działań adekwatnych do sytuacji. Może on zatem wystąpić o usunięcie nieprawidłowości w określonym terminie, udzielić ostrzeżenia władzom stowarzyszenia lub wystąpić do sądu na podstawie art. 29 u.p.s. Zgodnie z tym przepisem sąd może: udzielić upomnienia władzom stowarzyszenia, uchylić niezgodną z prawem lub statutem uchwałę stowarzyszenia, rozwiązać stowarzyszenie, jeżeli jego działalność wykazuje rażące lub uporczywe naruszanie prawa albo postanowień statutu i nie ma warunków do przywrócenia działalności zgodnej z prawem lub statutem.
Prawodawca jednak pozostawia organowi nadzorującemu zakres swobody, co do wyboru środka nadzoru w danych okolicznościach. Może się to zatem sprowadzić do sytuacji, w której organ nadzoru zastosuje w danym stanie faktycznym środek nadzoru najbardziej represyjny, czyli np. wystąpi do sądu o rozwiązanie stowarzyszenia. Kolejną kwestią, która nie została przez ustawodawcę doprecyzowana w komentowanym przepisie jest to, kto jest adresatem działań organu nadzoru, czyli do kogo mogłoby być skierowane ewentualne wystąpienie o usunięcie nieprawidłowości. W doktrynie prawniczej przyjmuje się więc stanowisko, że będzie to ten organ stowarzyszenia, który dopuścił się naruszenia prawa czy też postanowień statutu. Co do zasady będzie to zatem zarząd stowarzyszenia.
Odnosząc się do środków nadzoru jakimi dysponuje organ nadzoru, Rzecznik Praw Obywatelskich (RPO) zwrócił uwagę na fakt, że starosta pozostaje dysponentem licznych instrumentów, pozwalających mu na ingerencję w działalność stowarzyszenia. Zdaniem RPO niedoskonałością wskazanych regulacji jest to, że mogą one powodować zbyt daleko idącą swobodę w korzystaniu z narzędzi nadzoru. Prawo o stowarzyszeniach nie zna bowiem instytucji wyłączenia organu i nie określa wykonywania przez starostę nadzoru nad stowarzyszeniami jako zadania z zakresu administracji rządowej, przez co wojewodowie uchylają się od kontrolowania działalności starostów w omawianym zakresie.
Wobec powyższego RPO zwrócił się do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z prośbą o rozważenie zainicjowania prac legislacyjnych zmierzających do zmiany odpowiednich regulacji przedmiotowej ustawy poprzez wprowadzenie mechanizmu gwarantującego obiektywizm i bezstronność w wykonywaniu przez starostów nadzoru nad stowarzyszeniami, w szczególności poprzez wprowadzenie instytucji wyłączenia organu nadzoru. Z treścią pisma można się zapoznać pod tym adresem.

Opublikowane w

Compliance w klubach sportowych

Prowadząc obsługę prawną podmiotów działających na rynku sportu, szczególnie w przypadku klubów sportowych i polskich związków sportowych zdarza się, że przy rozpatrywaniu jednego zagadnienia/problemu odsłaniają się ,,przypadkowo” inne kwestie wymagające interwencji chociażby od strony prawnej.

Często do tego rodzaju sytuacji dochodzi w momencie, kiedy klub sportowy składa ofertę w konkursie na realizację zadań publicznych, konkursach grantowych, gdzie ich regulaminy szczegółowo określają wymogi, jakie klub powinien spełniać składając aplikację. I tutaj zazwyczaj pojawia się problem, bo np. okazuje się, że w statucie brak określonych postanowień, członkowie zarządu nie mają wiedzy na temat dokumentów, których istnienie w klubie powinno być czymś oczywistym itp. Może brzmi to dla niektórych osób nieprawdopodobnie, ale takie przypadki występują i nawet duże podmioty mają mankamenty w zasadniczych dla swojej działalności kwestiach.

Mając na uwadze powyższe w mojej ocenie wartym rozważenia jest wdrożenie i prowadzenie aktywnej polityki compliance w klubach sportowych. Na pewno w tym miejscu pojawią się głosy sprzeciwu, że jest to kolejna zbędna rzecz, a która jedynie będzie generowała dodatkowe koszty po stronie klubu…

Słowo ,,compliance”, w dosłownym tłumaczeniu oznaczające zgodność, a w biznesie odnosi się do nowoczesnego narzędzia kontroli i monitoringu, którego celem jest zapewnienie firmom działania zgodnego z prawem, normami etycznymi i wewnętrznymi zasadami.

Compliance generalnie definiowany jest jako audyt i konsulting dotyczący całego otoczenia prawnego przedsiębiorcy. Do tego zalicza się także działania polegające na profilaktyce, działaniach naprawczych, budowaniu struktur i tworzeniu właściwych procedur wewnętrznych. Summa summarum jest to więc całokształt zagadnień, które wpływają na odpowiedzialność prawną i wizerunek danego podmiotu. Compliance uwzględnia regulacje wewnętrzne oraz zewnętrzne. Polityka compliance staje się jednak skuteczna wtedy, gdy zostają nią objęte wszystkie zakresy działalności danego podmiotu.

Przed klubami sportowymi, podobnie jak przed innymi podmiotami (firmami) stoi wyzwanie polegające na codziennym działaniu w zgodzie z normami etycznymi i obowiązującym prawem w intensywnie zmieniającym się otoczeniu gospodarczym. Wzrasta liczba i zakres regulacji, a przepisy są bardzo szczegółowe lub też zawierają luki prawne, co w obu przypadkach niekiedy rodzi problemy związane z ich interpretacją i stosowaniem.

Obecnie podmioty, które przestrzegają zasad compliance są atrakcyjniejszym obiektem dla inwestorów, przyciągają lepszych specjalistów z danej branży. Analogicznie może być w przypadku klubów sportowych, np. z punktu widzenia sponsora, czy też decyzji zawodnika o przejściu do danego klubu. Compliance pozwala właściwie zarządzać ryzykiem, aby uniknąć sytuacji, które mogą powodować negatywne konsekwencje na gruncie prawnym czy też finansowym, a w najgorszym wypadku mogą zagrozić istnieniu całego klubu.

Wielość przepisów prawnych, które mają zastosowanie w przypadku działalności klubu sportowego, w tym m.in. z zakresu prawa cywilnego, prawa karnego, prawa administracyjnego, prawa podatkowego, prawa pracy czy międzynarodowego powoduje, że w mojej ocenie polityka compliance – podobnie jak to jest w przypadku nowoczesnego biznesu – powinna stać się immanentnym elementem działalności klubów i polskich związków sportowych. W odniesieniu do tematu compliance odsyłam także do swojego wcześniejszego wpisu: ,,Zarzadzanie ryzykiem i ubezpieczenie ryzyka w działalności sportowej”.