Newsletter

Zapisz się do newslettera

Uzupełnij swojego maila i bądź na bieżąco z nowościami na stronie prawosportowe.pl

ikonka fb ikonka tw

Organizacje sportowe

„Rodchenkov Anti-Doping Act of 2019” – geneza, treść i skutki dla obecnego systemu antydopingowego

25.11.2020

Ogromne kontrowersje w światowym środowisku antydopingowym wywołała zatwierdzona przez Kongres USA w dniu 16 listopada 2020 r. ustawa dotycząca „zwalczania oszustw dopingowych w sporcie, zapewniająca zadośćuczynienie ofiarom oraz nakładająca obowiązek współpracy z Amerykańską Agencją Antydopingową” (USADA). Utożsamiając się z generalną zasadnością podejmowania takich działań nasuwa się pytanie: skąd tyle głosów sprzeciwu?

1) Tło sprawy

W pierwszej kolejności warto odszyfrować nietypową nazwę ustawy, do czego pomocnym będzie przedstawienie krótkiej genezy leżącej u podstaw całej inicjatywy[1].

Dr Grigorij Rodczenkow jest byłym szefem Moskiewskiego Centrum Antydopingowego które w listopadzie 2015 r. zostało zawieszone przez Światową Agencję Antydopingową (WADA) za pomoc w opracowaniu programu dopingowego sponsorowanego przez władze rosyjskie. Dr Rodczenkow pomógł opracować i rozprowadzić zakazane substancje poprawiające wyniki dla tysięcy rosyjskich olimpijczyków w latach 2006-2015. Po Zimowych Igrzyskach w Soczi 2014, WADA opublikowała raport, w którym stwierdzono systematyczny doping wśród rosyjskich lekkoatletów. Z obawy o swoje bezpieczeństwo Dr Rodchenkov zrezygnował z pełnionej funkcji w laboratorium i opuścił Rosję, kierując się do Los Angeles.

W 2016 roku Rodchenkov został informatorem The New York Times, pomagając tym samym zdemaskować rosyjski program antydopingowy. Informacje przez niego dostarczone, potwierdziły niezależne badania znane jako Raport McLarena. Raport McLarena doprowadził do częściowego zakazu udziału Rosji w Letnich Igrzyskach Olimpijskich 2016 i całkowitego zakazu udziału w Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 2018, chociaż obywatele Rosji nadal mogli rywalizować pod „neutralną flagą”.

W listopadzie 2019 r. Komisja ds. Zgodności z Kodeksem WADA (WADA Compliance Review Committee) zaleciła nałożenie na Rosję czteroletniego zakazu uczestnictwa w imprezach sportowych, który uniemożliwiłby udział na Letnich Igrzyskach w Tokio w 2020 r. 9 grudnia 2019 roku 12-osobowy Komitet Wykonawczy WADA jednogłośnie uchwałił powyższy zakaz. Rosja odwołała się od decyzji WADA do Trybunału Arbitrażowego ds. Sportu w Lozannie (CAS).

W dniach 2-5 listopada 2020 r. toczyło się postępowanie arbitrażowe przed CAS. Decyzja jeszcze nie zapadła. Jeśli skład orzekający przychyli się do argumentów WADA, uniemożliwi to Rosji jakąkolwiek formalną obecność zarówno na opóźnionych Igrzyskach Letnich 2020 w Tokio, jak i Zimowych Igrzyskach 2022 w Pekinie.

Rosyjscy sportowcy będą mogli przy tym rywalizować pod „neutralną flagą”, o ile nie byli zaangażowani w opisaną wyżej aferę dopingową oraz jeżeli nie zidentyfikuje się u nich dopingu. Biorąc pod uwagę te wyjątki dla rosyjskich sportowców, USADA i przedstawiciele amerykańskich sportowców argumentowali, że sankcje WADA nie są wystarczające.

2) Treść Rodchenkov Act

Sama ustawa nie należy do rozległych – składa się z 7 ustępów. Kluczowym i jednocześnie wzbudzającym największą dezaprobatę jest ust. 3.

SEC. 3. MAJOR INTERNATIONAL DOPING FRAUD CONSPIRACIES.

(a) IN GENERAL.—It shall be unlawful for any person, other than an athlete, to knowingly carry into effect, attempt to carry into effect, or conspire with any other person to carry into effect a scheme in commerce to influence by use of a prohibited substance or prohibited method any major international sports competition.

(b) EXTRATERRITORIAL JURISDICTION.—There is extraterritorial Federal jurisdiction over an offense under this section.

Ust. 3.a penalizuje każde świadome działanie osoby innej niż sportowiec polegające na: wprowadzeniu, usiłowaniu wprowadzenia lub pozostawaniu w zmowie w celu wprowadzenia w życie planu bądź programu zmierzającego do zastosowania substancji lub metod zabronionych na znaczących międzynarodowych zawodach sportowych. Co niezwykle istotne, ustawa ma zapewnić międzynarodową jurysdykcję amerykańskich organów ścigania w tej materii (ust. 3.b).

Za znaczące międzynarodowe zawody sportowe, ustawa traktuje każde współzawodnictwo bez względu na charakterystykę:

  1. w którym bierze udział co najmniej jeden atleta ze Stanów Zjednoczonych oraz co najmniej trzech sportowców z innych krajów
  2. które podlega przepisom antydopingowym i zasadom określonym Światowym Kodeksie Antydopingowym
  3. w którym organizator zawodów otrzymuje wsparcie finansowe od organizacji prowadzącej działalność w Stanach Zjednoczonych lub w którym organizator zawodów otrzymuje wynagrodzenie za udzielenie prawa do nadawania imprezy w Stanach Zjednoczonych.

Zgodnie natomiast z ust. 4 ustawy, każdy kto dopuści się przestępstwa wymienionego w ust. 3 będzie podlegał karze pozbawienia wolności do 10 lat lub karze grzywny od 250.000 do 1.000.000 USD.

Ponadto każda rzecz (nieruchoma lub ruchoma) lub prawo może zostać zajęte i podlegać przepadkowi na rzecz Stanów Zjednoczonych, jeżeli służyły popełnieniu czynu z ust. 3 lub stanowią dochód z tego czynu.

Przedawnienie karalności na podstawie ust. 4.b.1 następuje po upływie 10 lat od popełnienia czynu, jeżeli w tym czasie nie zostanie wszczęte postępowanie.

3) Odbiór projektu Rodchenkov Act

Jak zasygnalizowałem na samym początku ustawa spotkała się z dużą krytyką. Na potwierdzenie kontrowersyjności warto przytoczyć chociażby oficjalne stanowiska WADA lub CEADO (Środkowo-Europejskiej Organizacji Antydopingowej).

Oba podmioty wskazały, że żaden inny kraj – nieprzypadkowo - nie wdrożył własnych, eksterytorialnych przepisów karnych w podobnym zakresie. Dotychczas kompetencje dyscyplinarno-porządkowe były przekazane WADA, co zapewniało jednolitość i stabilność międzynarodowej polityki antydopingowej. Wdrożenie Rodchenkov Act  będzie miało negatywne konsekwencje, ponieważ harmonizacja przepisów jest istotą globalnego systemu antydopingowego współtworzonego przez WADA, organizacje i państwa członkowskie oraz krajowe organizacje i laboratoria antydopingowe.

Ponadto wejście w życie Rodchenkov Act może stworzyć precedens i zachęcić inne państwa do przyjęcia podobnych rozwiązań we własnym zakresie, z których wiele może mieć charakter polityczny lub może być wykorzystywanych w celu dyskryminacji określonych narodowości. Będzie to szkodliwe dla wysiłków antydopingowych na całym świecie, w tym w USA.

Podkreślono także, że podobne rozwiązania prawne w poszczególnych państwach mogą zmarginalizować rolę informatorów (tzw. Whistleblowers), którzy nagłaśniali dotychczas skandale dopingowe. Prezydenci obu organizacji – odpowiednio Witold Bańka oraz Michael Cepic – w swoich wypowiedziach zwrócili również uwagę, że z niewyjaśnionych dotąd przyczyn pierwotna treść ustawy została zmieniona poprzez wyłączenie jej obowiązywania w stosunku do niezwykle popularnych i wpływowych, amerykańskich lig zawodowych i uniwersyteckich.[2]

***

Koncentrując się na kształcie projektu będącego przedmiotem dzisiejszej analizy, w mojej ocenie argumenty przedstawione m.in. przez WADA i CEADO są niezwykle celne. Wdrożenie Rodchenkov Act może rzeczywiście sprokurować przyjmowanie podobnych rozwiązań przez inne państwa, dezorganizując tym samym dotychczasowy system antydopingowy. Wątpliwymi są również pobudki przedstawione w uzasadnieniu do projektu, z których wynika, iż zakazy WADA powinny objąć wszystkich sportowców pochodzenia rosyjskiego, a nie tylko zaangażowanych w nielegalny doping.

Warto pod tym kątem pamiętać, że przeważnie o prym w generalnej klasyfikacji medalowej podczas największych imprez sportowych rywalizują właśnie Stany Zjednoczone i Rosja.

Na chwilę obecną ustawa czeka na akceptację lub weto Prezydenta USA. W przypadku jego odmowy, może być ona przełamana przez Kongres kwalifikowaną większością głosów.

 

[1] https://www.congress.gov/congressional-report/116th-congress/senate-report/247/1; dostęp 25.11.2020 r.

[2] https://www.wada-ama.org/en/media/news/2020-11/wada-statement-on-us-senates-passing-of-the-rodchenkov-anti-doping-act;

https://www.ceado.org/en/news/newsshow-rodchenkov-anti-doping-act-rada?fbclid=IwAR2SoRRDPhxIaf8kfTi4tS6bi6zY0iXylyaJfrfozd6IWCrsP-elLpV1VWA;

dostęp: 25.11.2020 r.

Zadaj nam pytanie!

Zainteresował Cię temat artykułu lub dotyczy Ciebie? Zapraszamy do kontaktu! Zadaj nam pytanie a eksperci Prawa Sportowe: prawnicy, specjaliści w dziedzinie odpowiedniej dla Twojego pytania - odpowiedzą w ciągu 48 godzin! Pierwsza konsultacja jest całkowicie darmowa!

Zadaj nam pytanie

Zainteresował Cię temat artykułu lub dotyczy Ciebie? Zapraszamy do kontaktu! Zadaj nam pytanie a eksperci Prawa Sportowe: prawnicy, specjaliści w dziedzinie odpowiedniej dla Twojego pytania - odpowiedzą w ciągu 48 godzin! Pierwsza konsultacja jest całkowicie darmowa!

Nie jest wymagany, jednak może ułatwić nam kontakt z Tobą jeśli będzie taka potrzeba.

Ostatnie wpisy autora

Zobacz więcej »

Newsletter

Zapisz się do newslettera by być na bieżąco z nowościami na stronie prawosportowe.pl

About

ikonka logo

Portal prawosportowe.pl powstał w 2012 roku i od tego czasu dostarcza czytelnikom wiedzę z zakresu szeroko rozumianego prawa sportowego. Odbiorcami naszych treści są sportowcy amatorzy i profesjonalni, trenerzy, sędziowe, menedżerowie, agenci, działacze organizacji sportowych, sponsorzy. Jesteśmy po to, by pomagać i edukować w sporcie.

Portal od samego początku jest wspierany przez Kancelarię Prawa Sportowego i Gospodarczego DAUERMAN

Kontakt z nami

INFORMACJA O PRZETWARZANIU DANYCH OSOBOWYCH

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia Parlamentu i Rady Unii Europejskiej o ochronie danych osobowych z dnia 27 kwietnia 2016 r. informujemy, iż:

Serwis Obsługuje:

logo dauerman

Kontakt:

PrawoSportowe.pl Sp. z o.o.

Al. Śląska 1

54-118 Wrocław

Stadion Wrocław (Budynek Wschód, III p.)

tel. +48 693 672 258

e-mail: bok@prawosportowe.pl

Na skróty

Zapytaj prawnika » Regulamin serwisu Polityka prywatności
Zamknij formularz pytania

Potrzebujesz pomocy? Skontaktuj się z nami!

Jeśli potrzebujesz pomocy prawnej w Twojej działalności sportowej, napisz do nas korzystając z poniższego formularza.

Pamiętaj – odległość nie stanowi problemu. Działamy całkowicie on-line.

Przedstaw nam swój problem, a my dokonamy wstępnej bezpłatnej analizy prawnej. Następnie przedstawimy, co możemy wspólnie w tej sprawie zrobić oraz zaproponujemy zasady współpracy. Oczywiście za wszelkie usługi otrzymasz fakturę VAT.

Wypełnij formularz

Nie jest wymagany, jednak może ułatwić nam kontakt z Tobą jeśli będzie taka potrzeba.

Polityka prywatności PrawoSportowe.pl Sp. z o.o.

  1. Zakres obowiązywania
    1. Administratorem Danych Osobowych jest PrawoSportowe.pl Sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu przy Al. Śląskiej 1, 54-118 Wrocław, wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu, VI Wydział Gospodarczy pod numerem KRS: 0000384634, e-mail: bok@prawosportowe.pl, tel. +48 693 672 258 (dalej: Administrator, ADO).
    2. Celem niniejszej Polityki Prywatności jest określenie działań podejmowanych przez Administratora w zakresie ochrony danych osobowych przetwarzanych, w tym zbieranych za pośrednictwem strony internetowej http://www.prawosportowe.pl.
    3. Dane osobowe to wszelkie informacje, które mogą Cię identyfikować, na przykład Twoje imię i nazwisko, numer telefonu i adres poczty elektronicznej przekazywane przez Ciebie za pomocą formularzy kontaktowych i formularzy zgłoszeń. Kiedy w poniższym dokumencie odwołujemy się do terminu „przetwarzać” albo „przetwarzanie”, mamy na myśli wszelkie czynności i operacje wykonywane na Twoich danych osobowych (np. ich przechowywanie czy analizowanie na potrzeby świadczenia Ci usługi).
  2. Informacje dotyczące ADO
    1. Kontakt z ADO może się odbywać pocztą tradycyjną na adres siedziby, mailowo lub telefonicznie. Dane kontaktowe wskazane zostały w pkt. 1.1 niniejszej Polityki Prywatności.
  3. Cel, podstawa prawna i zasady przetwarzania danych osobowych
    1. Dane osobowe osób fizycznych korzystających z formularzy kontaktowych i formularzy zgłoszeń (dalej zwanymi: Użytkownikami) przetwarzane są w celu:
      1. zawarcia i wykonywania umów w ramach usług prowadzonych przez ADO (art. 6 ust. 1 lit. b) RODO);
      2. prowadzenia działań marketingu bezpośredniego w formie e-mailowego newslettera, na podstawie udzielonej zgody (art. 6 ust. 1 lit. a) RODO);
      3. udzielenia odpowiedzi na przedstawione zagadnienie, co stanowi nasz prawnie uzasadniony interes (art. 6 ust. 1 lit. f) RODO);
      4. ewentualnego ustalenia, dochodzenia lub obrony przed roszczeniami, co stanowi nasz prawnie uzasadniony interes (art. 6 ust. 1 lit. f) RODO).
    2. Dane osobowe przetwarzane są przez następujący okres:
      1. w celu zawarcia i wykonywania umowy – przez okres prowadzenia negocjacji oraz trwania umowy, a po jej ustaniu do upływu okresów przedawnienia wszelkich roszczeń z niej wynikających,
      2. w celu prowadzenie działań marketingu bezpośredniego w formie e-mailowego newslettera – do czasu cofnięcia zgody przez Użytkownika,
      3. w celu udzielenia odpowiedzi na przedstawione zagadnienie - do czasu załatwienia sprawy, w której zostały zebrane.
    3. Podanie danych osobowych w celu, o którym mowa w pkt. 3.1 lit. a) jest dobrowolne jednakże jest warunkiem zawarcia umowy. W przypadku niepodania danych możemy odmówić złożenia Tobie oferty i zawarcia umowy.

      Podanie danych osobowych w celu, o którym mowa w pkt. 3.1. lit. b), c) jest dobrowolne. Jeżeli nie podasz danych lub nie wyrazisz zgody nie będziemy mogli w przyszłości informować Cię bezpośrednio o naszej bieżącej ofercie lub udzielić odpowiedzi na przedstawione zagadnienia.
    4. Dane osobowe Użytkowników nie są przekazywane poza teren Polski, Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego.
    5. Dane osobowe użytkowników mogą być powierzane przez ADO do przetwarzania następującym kategoriom podmiotów: Kancelaria Radcy Prawnego Tomasz Dauerman, portale internetowe z którymi portal prawosportowe.pl współpracuje na podstawie odrębnych umów, firmy księgowe, biura rachunkowe, firmy informatyczne. Dane osobowe mogą być także udostępnione: odpowiednim organom państwowym na ich żądanie na podstawie odpowiednich przepisów prawa.
  4. Prawa osoby, której dane dotyczą
    1. Każdy Użytkownik ma prawo dostępu do treści swoich danych i otrzymania ich kopii, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych osobowych na podstawie prawnie uzasadnionego interesu oraz prawo do przenoszenia danych.
    2. Jeżeli przetwarzanie odbywa się na podstawie zgody, Użytkownik ma prawo cofnąć zgodę na przetwarzanie danych osobowych. Cofnięcie zgody nie będzie wpływać na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej wycofaniem.
    3. Użytkownik ma prawo do wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna, iż przetwarzanie danych osobowych narusza przepisy RODO lub inne przepisy prawa o ochronie danych osobowych.
    4. W przedmiocie realizacji swoich praw oraz cofnięcia zgody można skontaktować się z ADO przy użyciu danych wskazanych w pkt 1.1 niniejszej Polityki Prywatności.
  5. Cookies
    1. Ciasteczka (ang. cookies) to niewielkie pliki, zapisywane i przechowywane na twoim komputerze, tablecie lub smartphonie podczas gdy odwiedzasz różne strony w internecie. Ciasteczko zazwyczaj zawiera nazwę strony internetowej, z której pochodzi, „długość życia” ciasteczka (to znaczy czas jego istnienia), oraz przypadkowo wygenerowany unikalny numer służący do identyfikacji przeglądarki, z jakiej następuje połączenie ze stroną internetową.
    2. W związku z udostępnianiem zawartości serwisu internetowego prawosportowe.pl stosuje się  tzw. cookies, tj. informacje zapisywane przez serwery na urządzeniu końcowym użytkownika, które serwery mogą odczytać przy każdorazowym połączeniu się z tego urządzenia końcowego, może także używać innych technologii o funkcjach podobnych lub tożsamych z cookies. Opisane w niniejszym punkcie Polityki Prywatności, informacje dotyczące cookies mają zastosowanie również do innych podobnych technologii stosowanych w ramach naszych serwisów internetowych. Pliki cookies (tzw."ciasteczka") stanowią dane informatyczne, w szczególności pliki tekstowe, które przechowywane są w urządzeniu końcowym użytkownika serwisu internetowego prawosportowe.pl. Cookies zazwyczaj zawierają nazwę domeny serwisu internetowego, z którego pochodzą, czas przechowywania ich na urządzeniu końcowym oraz unikalny numer.
    3. Pliki cookies wykorzystywane są w celu:
      1. tworzenia statystyk, które pomagają zrozumieć, w jaki sposób użytkownicy serwisu korzystają ze stron internetowych, co umożliwia ulepszanie ich struktury i zawartości,
      2. utrzymania sesji użytkownika serwisu internetowego (po zalogowaniu), dzięki której użytkownik nie musi na każdej podstronie serwisu ponownie wpisywać loginu i hasła"
    4. W ramach serwisu internetowego prawosportowe.pl możemy stosować następujące rodzaje plików cookies:
      1. "niezbędne" pliki cookies, umożliwiające korzystanie z usług dostępnych w ramach serwisu internetowego, np. uwierzytelniające pliki cookies wykorzystywane do usług wymagających uwierzytelniania w ramach serwisu,
      2. pliki cookies służące do zapewnienia bezpieczeństwa, np. wykorzystywane do wykrywania nadużyć w zakresie uwierzytelniania w ramach serwisu,
      3. pliki cookies, umożliwiające zbieranie informacji o sposobie korzystania ze stron internetowych serwisu.
    5. W wielu przypadkach oprogramowanie służące do przeglądania stron internetowych (przeglądarka internetowa) domyślnie dopuszcza przechowywanie plików cookies w urządzeniu końcowym użytkownika. Użytkownicy prawosportowe.pl serwisu mogą dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących plików cookies. Ustawienia te mogą zostać zmienione w szczególności w taki sposób, aby blokować automatyczną obsługę plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej bądź informować o ich każdorazowym zamieszczeniu w urządzeniu użytkownika serwisu internetowego. Szczegółowe informacje o możliwości i sposobach obsługi plików cookies dostępne są w ustawieniach oprogramowania (przeglądarki internetowej). Niedokonanie zmiany ustawień w zakresie cookies oznacza, że będą one zamieszczone w urządzeniu końcowym użytkownika, a tym samym będziemy przechowywać informacje w urządzeniu końcowym użytkownika i uzyskiwać dostęp do tych informacji.
    6. Wyłączenie stosowania cookies może spowodować utrudnienia korzystanie z niektórych usług w ramach naszych serwisów internetowych, w szczególności wymagających logowania. Wyłączenie opcji przyjmowania cookies nie powoduje natomiast braku możliwości czytania lub oglądania treści zamieszczanych w serwisie internetowym prawosportowe.pl z zastrzeżeniem tych, do których dostęp wymaga logowania. Poniżej informacja jak wyłączyć pliki cookie w przeglądarce:
      Jak wyłączyć pliki cookie w przeglądarce ?
  6. Postanowienia końcowe
    1. ADO dokłada wszelkich starań, aby zapewnić wszelkie środki fizyczne, techniczne i organizacyjne ochrony danych osobowych przed ich przypadkowym czy umyślnym zniszczeniem, przypadkową utratą, zmianą, nieuprawnionym ujawnieniem, wykorzystaniem czy dostępem, zgodnie ze wszystkimi obowiązującymi przepisami.
    2. ADO zastrzega sobie prawo do zmiany treści niniejszej Polityki Prywatności.