Newsletter

Zapisz się do newslettera

Uzupełnij swojego maila i bądź na bieżąco z nowościami na stronie prawosportowe.pl

ikonka fb ikonka tw

Legislacja

Problem ścisłego powiązania uprawiania sportu z wykonywaniem innej pracy zawodowej na przestrzeni lat

08.12.2016

We wczorajszym artykule autorstwa Pana Roberta Gorbaczewskiego pt. BHP: Udział w firmowym meczu to nie wypadek przy pracy wskazano na stanowisko judykatury dotyczące udziału w meczu piłki nożnej na podstawie polecenia wyjazdu służbowego wraz z reprezentacją swojego zakładu pracy. Warto spojrzeć na nie szerzej, biorąc pod uwagę na analogiczne orzeczenia wydane w dość odległej przeszłości z uwzględnieniem ich społecznych uwarunkowań. W przeszłości akcentowano rolę sportu jako wychowawczego środka edukacji społeczeństwa. Przejawem tego była uchwała Biura Politycznego KC PZPR z 1949, która wytyczyła linię programową kultury fizycznej w pierwszych latach powojennej Polski . Podkreślono amatorski charakter sportu, czego wyrazem było wprowadzenie terminu „amator państwowy[1]. Polityka ta ulegała stopniowym zmianom na przestrzeni kolejnych lat, chociaż w dalszym ciągu postulowano utrzymanie prymatu amatorskiego charakteru uprawiania sportu. Zgodnie z zarządzeniem nr 36 Przewodniczącego Generalnego Komitetu Kultury Fizycznej i Sportu z 4 grudnia 1981 roku w sprawie reprezentowania barw klubów zagranicznych przez polskich zawodników: podpisanie kontraktu zawodowego dozwolone było jedynie z zagranicznym klubem sportowym po spełnieniu określonych warunków dotyczących samego zainteresowanego jak i po ewentualnej zapłacie dewizowego ekwiwalentu za wyszkolenie zawodnika. Należy jednak podkreślić, że zawarcie umowy profesjonalnej z zagranicznym klubem sportowym pozbawiało zawodnika szans udziału w igrzyskach olimpijskich. Sytuacja sportowców stawała się jeszcze bardziej skomplikowana w odniesieniu do konkurencji olimpijskich. W 1974 roku zostało wprowadzone nowe brzmienie statutu MKOl o prawie uczestnictwa w igrzyskach olimpijskich. Zostały w nim określone warunki, które musi spełnić zawodnik by mógł zostać dopuszczony do zawodów olimpijskich. Z pewnym uproszczeniem można przyjąć, że prawo startu w igrzyskach olimpijskich przysługiwało sportowcowi, który nie posiadał statusu zawodowca i z tytułu uprawiania sportu nie czerpał żadnego wynagrodzenia oraz nie pobierał innych korzyści materialnych z wyjątkiem świadczeń dozwolonych w przepisach statutu MKOl oraz przepisach wykonawczych[2]. Okazywało się zatem, że sportowiec musiał nawiązać stosunek pracy w celu uzyskania korzyści majątkowej, równocześnie poświęcając coraz więcej czasu by sprostać wzrastającemu poziomowi rozgrywek sportowych. Ustawodawca próbował złagodzić skutki tej sytuacji poprzez wprowadzenie przepisów przyznających zwolnienie od obowiązku pracy udzielane na cele działalności sportowej. Za akt prawny regulujący tę kwestię należy niewątpliwie uznać rozporządzenie Rady Ministrów z 1974 roku w sprawie regulaminów pracy oraz zasad usprawiedliwiania nieobecności w pracy i udzielania zwolnień od pracy, w którym nadano zakładom pracy fakultatywną możliwość zwolnienia od pracy pracownika posiadającego odpowiednią klasę sportową w celu wzięcia udziału w zawodach sportowych co najmniej w skali województwa oraz w obozach sportowych, bez zachowania prawa do wynagrodzenia Nieustannie rosnący poziom rozgrywek sportowych systematycznie zmuszał zawodników do wydłużania czasu przygotowań do zawodów, a w niektórych konkurencjach niezbędne okazywało się wprowadzenie treningu ciągłego, który ze swej natury uniemożliwiał pogodzenie pracy zawodowej z wyczynowym uprawianiem sportu. Powszechną praktyką, wzbudzającą wiele kontrowersji, stało się zatrudnianie sportowców (a nawet całych sekcji i drużyn sportowych) na tzw. fikcyjnych etatach. Bardzo często odbywało się to w ramach tzw. mecenatu sportowego zakładów pracy nad działalnością klubów sportowych[3].  Zawodnikom takim udzielano zwolnień od pracy, przekraczających ustawowo dozwolone ramy. Co więcej, wypłacano im wynagrodzenie, często znacznie wyższe niż ustalone w danym zakładzie pomimo braku świadczenia pracy. Naruszone były w tym momencie zasady dyscypliny zatrudnieniowo – płacowej i dyscypliny dotowania sportu wyczynowego przez uspołecznione zakłady pracy[4]. O skali tego procederu, mimo swego wyrywkowego charakteru mogą świadczyć wyniki badań Ministerstwa Pracy, Płac i Spraw Socjalnych przeprowadzonych na początku lat 80. Przypadki zatrudnienia sportowców na fikcyjnych etatach stwierdzono w 18 zakładach na 45 badanych[5]. Z problematyką łączenia pracy zawodowej i uprawiania sportu wyczynowego łączył się kwestia ponoszonych przez zakład ryzyka ujemnych skutków wykonywanej przez pracownika działalności sportowej. Zagadnienie to było przedmiotem analizy zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie. Jako przykład należy wskazać wyrok Trybunału Ubezpieczeń Społecznych z 1962 roku[6], którego główną tezą było wskazanie, że wypadek, któremu uległ pracownik podczas treningu w zakładowym zespole sportowym nie jest wypadkiem w zatrudnieniu, także wtedy, gdy trening odbywał się w godzinach pracy za zgodą (na zlecenie) przełożonego. Uzasadniając swoje stanowisko Trybunał powołał się na art. 36 dekretu z 25 czerwca 1954 o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin, stwierdzając, że za wypadek przy pracy można uznać zdarzenie, nagłe spowodowane przyczyną zewnętrzną, zaszła w okolicznościach związanych z zatrudnieniem lub z nim zrównanych. Dokonując wykładni tego przepisu Trybunał uznał, że za wypadek w związku z zatrudnieniem należy uważać zdarzenie, które nastąpiło w wyniku udzielenia polecenia przez przełożonego w celu wykonywania działań zmierzających do urzeczywistnieniu zadań zakładu pracy lub bezpośrednim jego interesom oraz czynności wynikających z przeznaczenia zakładu pracy. Orzeczenie to spotkało się z negatywnym odbiorem w doktrynie, której przedstawiciele mieli zastrzeżenia do wąskiej interpretacji pojęcia „polecenia przełożonego”, którego zakres zawężono jedynie do celów ściśle produkcyjnych jednostki gospodarczej. Wysuwano również argumenty o prawnej możliwości oddelegowywania pracownika do wykonywania pracy społecznej, za które otrzymywał on wynagrodzenie w pełnym wymiarze. Tę linię orzeczniczą kontynuował w latach późniejszych Sąd Najwyższy[7]. W doktrynie[8] wskazywano na przypadek zawodnika uprawiającego żużel, który jednocześnie był zatrudniony na fikcyjnym etacie modelarza odlewnika. Podczas wyścigu doznał ciężkiej kontuzji. Zwrócił się więc do swojego zakładu pracy o uznanie wypadku na torze żużlowym za wypadek przy pracy, żądając jednocześnie świadczeń z tego tytułu. Roszczenia swe opierał na instytucji oddelegowania go przez zakład pracy do wykonywania działalności sportowej w klubie żużlowym. Zakładowa Komisja Rozjemcza nie uznała jego żądań, sprawa trafiła do Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych a ten zwrócił się z pytaniem prawnym do Sądu Najwyższego. Ten zaś orzekł, że udzielenie pracownikowi zwolnienia w celu wykonywania działalności sportowej nie jest wyrażeniem woli, by od tej pory pracownik miał wykonywać na rzecz swego zakładu pracy wyczynową działalność sportową. Z tego też powodu zakład nie ponosi ryzyka za potencjalne negatywne skutki mogące dotknąć zawodnika w związku z wykonywaną przez niego działalnością sportową. Okazuje się, że pomimo upływu kilkudziesięciu lat, zmiany systemu prawnego jak również ciągłej profesjonalizacji sportu, sądy w dalszym ciągu rozstrzygają sprawy związane z delegowaniem pracowników do czynności związanych z ich udziałem we współzawodnictwie sportowym. Warto mieć na uwadze również historyczne uwarunkowania dotyczące prawnych aspektów uprawiania sportu. W artykule wykorzystano fragment pracy autora wpisu pt. Charakter prawny zatrudnienia zawodników profesjonalnych w sporcie


[1] S. Jędruch, Odpowiedzialność za szkody wyrządzone w związku z uprawianiem sportu, Warszawa 1972
[2] A. Kijowski, Sytuacja prawna sportowca wyczynowego, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa – Poznań 1984,
S. Jędruch, Prawne aspekty mecenatu sportowego, Sport Wyczynowy nr 1/1978,.
[4]A. Kijowski, Status prawny pracownika wykonującego czynności zawodnika sportowego, Nowe Prawo nr 9-10/1982.
[5] F. Staszczuk, Nieprawidłowe zatrudnienie, Służba Pracownicza nr 4/81.
[6] M. Rafacz – Krzyżanowska, Glosa do wyroku z 5 I 1962, TR II 2211/61, Państwo i Prawo, nr 3/1964,.
[7] J. Loga, Wypadek przy pracy. Pojęcie prawne, Warszawa 1981,.; S. Jędruch, Sytuacja prawna sporowców, Sport Wyczynowy nr 12/1974,
[8]; W. Formański, Z bieżącej wykładni prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, Służba Pracownicza nr 18/81,.

Ostatnie wpisy autora

Zobacz więcej »

Newsletter

Zapisz się do newslettera by być na bieżąco z nowościami na stronie prawosportowe.pl

About

ikonka logo

Portal prawosportowe.pl powstał w 2012 roku i od tego czasu dostarcza czytelnikom wiedzę z zakresu szeroko rozumianego prawa sportowego. Odbiorcami naszych treści są sportowcy amatorzy i profesjonalni, trenerzy, sędziowe, menedżerowie, agenci, działacze organizacji sportowych, sponsorzy. Jesteśmy po to, by pomagać i edukować w sporcie.

Portal od samego początku jest wspierany przez Kancelarię Prawa Sportowego i Gospodarczego DAUERMAN

Kontakt z nami

INFORMACJA O PRZETWARZANIU DANYCH OSOBOWYCH

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia Parlamentu i Rady Unii Europejskiej o ochronie danych osobowych z dnia 27 kwietnia 2016 r. informujemy, iż:

Serwis Obsługuje:

logo dauerman

Kontakt:

PrawoSportowe.pl Sp. z o.o.

Al. Śląska 1

54-118 Wrocław

Stadion Wrocław (Budynek Wschód, III p.)

tel. +48 693 672 258

e-mail: bok@prawosportowe.pl

Na skróty

Zapytaj prawnika » Regulamin serwisu Polityka prywatności

Polityka prywatności PrawoSportowe.pl Sp. z o.o.

  1. Zakres obowiązywania
    1. Administratorem Danych Osobowych jest PrawoSportowe.pl Sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu przy Al. Śląskiej 1, 54-118 Wrocław, wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu, VI Wydział Gospodarczy pod numerem KRS: 0000384634, e-mail: bok@prawosportowe.pl, tel. +48 693 672 258 (dalej: Administrator, ADO).
    2. Celem niniejszej Polityki Prywatności jest określenie działań podejmowanych przez Administratora w zakresie ochrony danych osobowych przetwarzanych, w tym zbieranych za pośrednictwem strony internetowej http://www.prawosportowe.pl.
    3. Dane osobowe to wszelkie informacje, które mogą Cię identyfikować, na przykład Twoje imię i nazwisko, numer telefonu i adres poczty elektronicznej przekazywane przez Ciebie za pomocą formularzy kontaktowych i formularzy zgłoszeń. Kiedy w poniższym dokumencie odwołujemy się do terminu „przetwarzać” albo „przetwarzanie”, mamy na myśli wszelkie czynności i operacje wykonywane na Twoich danych osobowych (np. ich przechowywanie czy analizowanie na potrzeby świadczenia Ci usługi).
  2. Informacje dotyczące ADO
    1. Kontakt z ADO może się odbywać pocztą tradycyjną na adres siedziby, mailowo lub telefonicznie. Dane kontaktowe wskazane zostały w pkt. 1.1 niniejszej Polityki Prywatności.
  3. Cel, podstawa prawna i zasady przetwarzania danych osobowych
    1. Dane osobowe osób fizycznych korzystających z formularzy kontaktowych i formularzy zgłoszeń (dalej zwanymi: Użytkownikami) przetwarzane są w celu:
      1. zawarcia i wykonywania umów w ramach usług prowadzonych przez ADO (art. 6 ust. 1 lit. b) RODO);
      2. prowadzenia działań marketingu bezpośredniego w formie e-mailowego newslettera, na podstawie udzielonej zgody (art. 6 ust. 1 lit. a) RODO);
      3. udzielenia odpowiedzi na przedstawione zagadnienie, co stanowi nasz prawnie uzasadniony interes (art. 6 ust. 1 lit. f) RODO);
      4. ewentualnego ustalenia, dochodzenia lub obrony przed roszczeniami, co stanowi nasz prawnie uzasadniony interes (art. 6 ust. 1 lit. f) RODO).
    2. Dane osobowe przetwarzane są przez następujący okres:
      1. w celu zawarcia i wykonywania umowy – przez okres prowadzenia negocjacji oraz trwania umowy, a po jej ustaniu do upływu okresów przedawnienia wszelkich roszczeń z niej wynikających,
      2. w celu prowadzenie działań marketingu bezpośredniego w formie e-mailowego newslettera – do czasu cofnięcia zgody przez Użytkownika,
      3. w celu udzielenia odpowiedzi na przedstawione zagadnienie - do czasu załatwienia sprawy, w której zostały zebrane.
    3. Podanie danych osobowych w celu, o którym mowa w pkt. 3.1 lit. a) jest dobrowolne jednakże jest warunkiem zawarcia umowy. W przypadku niepodania danych możemy odmówić złożenia Tobie oferty i zawarcia umowy.

      Podanie danych osobowych w celu, o którym mowa w pkt. 3.1. lit. b), c) jest dobrowolne. Jeżeli nie podasz danych lub nie wyrazisz zgody nie będziemy mogli w przyszłości informować Cię bezpośrednio o naszej bieżącej ofercie lub udzielić odpowiedzi na przedstawione zagadnienia.
    4. Dane osobowe Użytkowników nie są przekazywane poza teren Polski, Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego.
    5. Dane osobowe użytkowników mogą być powierzane przez ADO do przetwarzania następującym kategoriom podmiotów: Kancelaria Radcy Prawnego Tomasz Dauerman, portale internetowe z którymi portal prawosportowe.pl współpracuje na podstawie odrębnych umów, firmy księgowe, biura rachunkowe, firmy informatyczne. Dane osobowe mogą być także udostępnione: odpowiednim organom państwowym na ich żądanie na podstawie odpowiednich przepisów prawa.
  4. Prawa osoby, której dane dotyczą
    1. Każdy Użytkownik ma prawo dostępu do treści swoich danych i otrzymania ich kopii, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych osobowych na podstawie prawnie uzasadnionego interesu oraz prawo do przenoszenia danych.
    2. Jeżeli przetwarzanie odbywa się na podstawie zgody, Użytkownik ma prawo cofnąć zgodę na przetwarzanie danych osobowych. Cofnięcie zgody nie będzie wpływać na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej wycofaniem.
    3. Użytkownik ma prawo do wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna, iż przetwarzanie danych osobowych narusza przepisy RODO lub inne przepisy prawa o ochronie danych osobowych.
    4. W przedmiocie realizacji swoich praw oraz cofnięcia zgody można skontaktować się z ADO przy użyciu danych wskazanych w pkt 1.1 niniejszej Polityki Prywatności.
  5. Cookies
    1. Ciasteczka (ang. cookies) to niewielkie pliki, zapisywane i przechowywane na twoim komputerze, tablecie lub smartphonie podczas gdy odwiedzasz różne strony w internecie. Ciasteczko zazwyczaj zawiera nazwę strony internetowej, z której pochodzi, „długość życia” ciasteczka (to znaczy czas jego istnienia), oraz przypadkowo wygenerowany unikalny numer służący do identyfikacji przeglądarki, z jakiej następuje połączenie ze stroną internetową.
    2. W związku z udostępnianiem zawartości serwisu internetowego prawosportowe.pl stosuje się  tzw. cookies, tj. informacje zapisywane przez serwery na urządzeniu końcowym użytkownika, które serwery mogą odczytać przy każdorazowym połączeniu się z tego urządzenia końcowego, może także używać innych technologii o funkcjach podobnych lub tożsamych z cookies. Opisane w niniejszym punkcie Polityki Prywatności, informacje dotyczące cookies mają zastosowanie również do innych podobnych technologii stosowanych w ramach naszych serwisów internetowych. Pliki cookies (tzw."ciasteczka") stanowią dane informatyczne, w szczególności pliki tekstowe, które przechowywane są w urządzeniu końcowym użytkownika serwisu internetowego prawosportowe.pl. Cookies zazwyczaj zawierają nazwę domeny serwisu internetowego, z którego pochodzą, czas przechowywania ich na urządzeniu końcowym oraz unikalny numer.
    3. Pliki cookies wykorzystywane są w celu:
      1. tworzenia statystyk, które pomagają zrozumieć, w jaki sposób użytkownicy serwisu korzystają ze stron internetowych, co umożliwia ulepszanie ich struktury i zawartości,
      2. utrzymania sesji użytkownika serwisu internetowego (po zalogowaniu), dzięki której użytkownik nie musi na każdej podstronie serwisu ponownie wpisywać loginu i hasła"
    4. W ramach serwisu internetowego prawosportowe.pl możemy stosować następujące rodzaje plików cookies:
      1. "niezbędne" pliki cookies, umożliwiające korzystanie z usług dostępnych w ramach serwisu internetowego, np. uwierzytelniające pliki cookies wykorzystywane do usług wymagających uwierzytelniania w ramach serwisu,
      2. pliki cookies służące do zapewnienia bezpieczeństwa, np. wykorzystywane do wykrywania nadużyć w zakresie uwierzytelniania w ramach serwisu,
      3. pliki cookies, umożliwiające zbieranie informacji o sposobie korzystania ze stron internetowych serwisu.
    5. W wielu przypadkach oprogramowanie służące do przeglądania stron internetowych (przeglądarka internetowa) domyślnie dopuszcza przechowywanie plików cookies w urządzeniu końcowym użytkownika. Użytkownicy prawosportowe.pl serwisu mogą dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących plików cookies. Ustawienia te mogą zostać zmienione w szczególności w taki sposób, aby blokować automatyczną obsługę plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej bądź informować o ich każdorazowym zamieszczeniu w urządzeniu użytkownika serwisu internetowego. Szczegółowe informacje o możliwości i sposobach obsługi plików cookies dostępne są w ustawieniach oprogramowania (przeglądarki internetowej). Niedokonanie zmiany ustawień w zakresie cookies oznacza, że będą one zamieszczone w urządzeniu końcowym użytkownika, a tym samym będziemy przechowywać informacje w urządzeniu końcowym użytkownika i uzyskiwać dostęp do tych informacji.
    6. Wyłączenie stosowania cookies może spowodować utrudnienia korzystanie z niektórych usług w ramach naszych serwisów internetowych, w szczególności wymagających logowania. Wyłączenie opcji przyjmowania cookies nie powoduje natomiast braku możliwości czytania lub oglądania treści zamieszczanych w serwisie internetowym prawosportowe.pl z zastrzeżeniem tych, do których dostęp wymaga logowania. Poniżej informacja jak wyłączyć pliki cookie w przeglądarce:
      Jak wyłączyć pliki cookie w przeglądarce ?
  6. Postanowienia końcowe
    1. ADO dokłada wszelkich starań, aby zapewnić wszelkie środki fizyczne, techniczne i organizacyjne ochrony danych osobowych przed ich przypadkowym czy umyślnym zniszczeniem, przypadkową utratą, zmianą, nieuprawnionym ujawnieniem, wykorzystaniem czy dostępem, zgodnie ze wszystkimi obowiązującymi przepisami.
    2. ADO zastrzega sobie prawo do zmiany treści niniejszej Polityki Prywatności.