Newsletter

Zapisz się do newslettera

Uzupełnij swojego maila i bądź na bieżąco z nowościami na stronie prawosportowe.pl

ikonka fb ikonka tw

Sporty indywidualne

Uczestnictwo osób niewidomych i niedowidzących w turniejach szachowych

06.08.2019

W tak specyficznej dziedzinie sportu, jaką są szachy, niepełnosprawność w żadnym stopniu nie stanowi bariery nie do pokonania. W tej szczególnej dziedzinie nawet osoby niewidome oraz niedowidzące mają prawo do występowania w turniejach głównych, siadając do szachownicy naprzeciwko zawodowców, często z niemałymi sukcesami.

Tradycja polskich szachów osób niewidomych i niedowidzących na arenie międzynarodowej sięga roku 1966, kiedy to odbyły się pierwsze w historii Mistrzostwa świata w szachach osób niewidomych i niedowidzących, na których Kazimierz Krajewski zajął 10. miejsce. Od tamtego czasu reprezentantom Polski udało się zdobyć 8 medali na imprezach tej rangi, a popularność szachów wśród osób niewidomych stale rośnie. Przyjmuje się, że aktualnie na poziomie turniejowym w szachy grywa około 200 osób niewidomych lub niedowidzących, z czego kilkadziesiąt na poziomie półzawodowym lub zawodowym.

Warto przybliżyć w związku z tym wytyczne Międzynarodowej Federacji Szachowej (ang. FIDE) dotyczące uczestnictwa osób niewidomych oraz niedowidzących w turniejach szachowych. W dokumencie „Fédération Internationale des Échecs – Handbook FIDE E.I-III” (przełożył z języka angielskiego Andrzej Filipowicz) FIDE poświęciła uczestnictwu osób niewidomych i niedowidzących Aneks D dot. przepisów gry. Warto zauważyć, że Federacja dopuściła możliwość adaptacji przepisów do panujących warunków oraz możliwości organizatora, co niewątpliwie jest ukłonem w stronę imprez o charakterze amatorskim, gdyż ciężko jest sobie wyobrazić, że organizator małego, lokalnego turnieju będzie posiadał wszelki profesjonalny sprzęt służący do rozgrywek szachów niewidomych.

Co do zasady jednak, jeśli istnieje taka możliwość, organizator powinien na żądanie zawodników, zapewnić każdemu własną szachownicą, zawodnikowi widzącemu - normalną szachownicę, a zawodnikowi niewidomemu - szachownicę o specjalnej konstrukcji. Wymogi konstrukcyjne opisane zostały w ust. D.1 wspomnianego dokumentu. Do warunków takiej szachownicy należą:

  1. Wymiary przynajmniej 20 × 20 cm
  2. kwadraty czarnych pól muszą być lekko podwyższone
  3. w środku każdego pola powinien być otwór do zamocowania bierek
  4. każda bierka powinna mieć kołek u podstawy, służący do umieszczenia bierki w otworach szachownicy
  5. bierki powinny być typu Staunton, przy czym czarne bierki muszą być specjalnie oznakowane, aby były wyczuwalne dotykiem (różniące się od bierek białych)

Kolejną specyficzną zasadą przy szachach niewidomych jest konieczność powtarzania wykonywanych posunięć na głos. Posunięcia muszą być zapowiadane wyraźnie, następnie powtarzane przez przeciwnika i wykonane na jego szachownicy. Dotyczy to wszystkich posunięć, w tym roszady i promocji pionka. Zawodnicy powinni ustalić wraz z sędzią, w jakim języku będą ogłaszać swoje zagrania.

Inaczej niż w zwykłych szachach stosowana jest zasada „dotknięta figura idzie, postawiona stoi”. Przepis ust. D 2.2. stanowi, że na szachownicy zawodnika niewidzącego bierkę uważa się za dotkniętą, gdy zostanie wyjęta z otworu na polu szachownicy.  Odmiennie także rozumie się wykonanie posunięcia. Zgodnie z ust. D.2.3. zagranie uważa się za zakończone po spełnieniu jednego z następujących warunków:

  1. w przypadku bicia, gdy zabita bierka została usunięta z szachownicy, przez zawodnika będącego na posunięciu,
  2. bierka została umieszczona w innym otworze,
  3. posunięcie zostało zapowiedziane.

Mogłoby to się okazać nieprzyjemną niespodzianką dla zawodnika, który pierwszy raz rozgrywa partię na takich warunkach. Okazuje się bowiem, że posunięcie może zostać wykonane bez dotknięcia żadnej figury, jedynie poprzez zapowiedzenie swojego zagrania. W związku z powyższym, aby uniknąć niepotrzebnych nieporozumień i zaskoczeń, zawodnika widzącego podczas partii obowiązują normalne przepisy gry. Warto również zauważyć, że ewentualne przejęzyczenia przy zapowiadaniu posunięcia muszą zostać sprostowane przed przełączeniem zegara. W przeciwnym wypadku posunięcie zostanie uznane za wykonane. Jeśli zapowiedziane posunięcie z różnych przyczyn nie będzie mogło zostać wykonane, należy je traktować jako zagranie nieprawidłowe.

Dla szachistów niewidomych i niedowidzących skonstruowane zostały specjalne zegary szachowe, z których korzystanie w warunkach turniejowych dopuszcza regulamin FIDE. Zegar elektroniczny działa w taki sposób, że przekazuje zawodnikowi niewidzącemu głosem (za pomocą słuchawki) aktualny czas i liczbę wykonanych posunięć zawodnikom. Zegar analogowy powinien zostać skonstruowany w taki sposób, aby gracz niewidomy mógł ręcznie, po dotknięciu tarczy zegara wyczuć, ile czasu mu zostało na dokończenie rozgrywki.

Zawodnicy niedowidzący nie są zwolnieni z prowadzenia zapisu partii. Mogą oni jednak, zależnie od możliwości, notować przebieg partii w sposób klasyczny, systemem Braille'a lub poprzez rejestrację zagrać przy pomocy urządzenia nagrywającego.

Kolejnym nietypowym przepisem ułatwiającym grę osobom niewidomym lub niedowidzącym jest możliwość korzystania z pomocy asystenta podczas partii. Uprawnienia asystenta sprowadzają się do wymienionych w przepisie D.2.10 czynności:

  1. wykonuje posunięcia każdego z zawodników na szachownicy przeciwnika,
  2. ogłasza posunięcia obydwu zawodników,
  3. prowadzi zapis partii zawodnika niewidzącego i uruchamia zegar przeciwnika,
  4. na życzenie zawodnika niedowidzącego, informuje o liczbie aktualnie zakończonych posunięć i czasie zużytym przez obu zawodników,
  5. zgłasza reklamację w przypadkach przekroczenia czasu i informuje sędziego, jeśli zawodnik widzący dotknął jedną z bierek,
  6. załatwia wszystkie niezbędne formalności związane z odkładaniem partii.

W przypadku, jeśli zawodnik niedowidzący nie zdecyduje się na powołanie asystenta, jego przeciwnik może poprosić o pomoc wybranego przez siebie pomocnika do wykonywania czynności opisanych w punktach a) oraz b).

Jak zatem wynika z powyższych rozważań, w przepisach gry zostało przewidziane miejsce dla osób niewidomych, także z uwzględnieniem szczegółowych wymogów dotyczących praw i obowiązków zawodników. Na szczególną aprobatę zasługuje możliwość dostosowania wymogów do panujących warunków i możliwości technicznych organizatora.

Ostatnie wpisy autora

Zobacz więcej »

Newsletter

Zapisz się do newslettera by być na bieżąco z nowościami na stronie prawosportowe.pl

About

ikonka logo

Portal prawosportowe.pl powstał w 2012 roku i od tego czasu dostarcza czytelnikom wiedzę z zakresu szeroko rozumianego prawa sportowego. Odbiorcami naszych treści są sportowcy amatorzy i profesjonalni, trenerzy, sędziowe, menedżerowie, agenci, działacze organizacji sportowych, sponsorzy. Jesteśmy po to, by pomagać i edukować w sporcie.

Portal od samego początku jest wspierany przez Kancelarię Prawa Sportowego i Gospodarczego DAUERMAN

Kontakt z nami

INFORMACJA O PRZETWARZANIU DANYCH OSOBOWYCH

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia Parlamentu i Rady Unii Europejskiej o ochronie danych osobowych z dnia 27 kwietnia 2016 r. informujemy, iż:

Serwis Obsługuje:

logo dauerman

Kontakt:

PrawoSportowe.pl Sp. z o.o.

Al. Śląska 1

54-118 Wrocław

Stadion Wrocław (Budynek Wschód, III p.)

tel. +48 693 672 258

e-mail: bok@prawosportowe.pl

Na skróty

Zapytaj prawnika » Regulamin serwisu Polityka prywatności

Polityka prywatności PrawoSportowe.pl Sp. z o.o.

  1. Zakres obowiązywania
    1. Administratorem Danych Osobowych jest PrawoSportowe.pl Sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu przy Al. Śląskiej 1, 54-118 Wrocław, wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu, VI Wydział Gospodarczy pod numerem KRS: 0000384634, e-mail: bok@prawosportowe.pl, tel. +48 693 672 258 (dalej: Administrator, ADO).
    2. Celem niniejszej Polityki Prywatności jest określenie działań podejmowanych przez Administratora w zakresie ochrony danych osobowych przetwarzanych, w tym zbieranych za pośrednictwem strony internetowej http://www.prawosportowe.pl.
    3. Dane osobowe to wszelkie informacje, które mogą Cię identyfikować, na przykład Twoje imię i nazwisko, numer telefonu i adres poczty elektronicznej przekazywane przez Ciebie za pomocą formularzy kontaktowych i formularzy zgłoszeń. Kiedy w poniższym dokumencie odwołujemy się do terminu „przetwarzać” albo „przetwarzanie”, mamy na myśli wszelkie czynności i operacje wykonywane na Twoich danych osobowych (np. ich przechowywanie czy analizowanie na potrzeby świadczenia Ci usługi).
  2. Informacje dotyczące ADO
    1. Kontakt z ADO może się odbywać pocztą tradycyjną na adres siedziby, mailowo lub telefonicznie. Dane kontaktowe wskazane zostały w pkt. 1.1 niniejszej Polityki Prywatności.
  3. Cel, podstawa prawna i zasady przetwarzania danych osobowych
    1. Dane osobowe osób fizycznych korzystających z formularzy kontaktowych i formularzy zgłoszeń (dalej zwanymi: Użytkownikami) przetwarzane są w celu:
      1. zawarcia i wykonywania umów w ramach usług prowadzonych przez ADO (art. 6 ust. 1 lit. b) RODO);
      2. prowadzenia działań marketingu bezpośredniego w formie e-mailowego newslettera, na podstawie udzielonej zgody (art. 6 ust. 1 lit. a) RODO);
      3. udzielenia odpowiedzi na przedstawione zagadnienie, co stanowi nasz prawnie uzasadniony interes (art. 6 ust. 1 lit. f) RODO);
      4. ewentualnego ustalenia, dochodzenia lub obrony przed roszczeniami, co stanowi nasz prawnie uzasadniony interes (art. 6 ust. 1 lit. f) RODO).
    2. Dane osobowe przetwarzane są przez następujący okres:
      1. w celu zawarcia i wykonywania umowy – przez okres prowadzenia negocjacji oraz trwania umowy, a po jej ustaniu do upływu okresów przedawnienia wszelkich roszczeń z niej wynikających,
      2. w celu prowadzenie działań marketingu bezpośredniego w formie e-mailowego newslettera – do czasu cofnięcia zgody przez Użytkownika,
      3. w celu udzielenia odpowiedzi na przedstawione zagadnienie - do czasu załatwienia sprawy, w której zostały zebrane.
    3. Podanie danych osobowych w celu, o którym mowa w pkt. 3.1 lit. a) jest dobrowolne jednakże jest warunkiem zawarcia umowy. W przypadku niepodania danych możemy odmówić złożenia Tobie oferty i zawarcia umowy.

      Podanie danych osobowych w celu, o którym mowa w pkt. 3.1. lit. b), c) jest dobrowolne. Jeżeli nie podasz danych lub nie wyrazisz zgody nie będziemy mogli w przyszłości informować Cię bezpośrednio o naszej bieżącej ofercie lub udzielić odpowiedzi na przedstawione zagadnienia.
    4. Dane osobowe Użytkowników nie są przekazywane poza teren Polski, Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego.
    5. Dane osobowe użytkowników mogą być powierzane przez ADO do przetwarzania następującym kategoriom podmiotów: Kancelaria Radcy Prawnego Tomasz Dauerman, portale internetowe z którymi portal prawosportowe.pl współpracuje na podstawie odrębnych umów, firmy księgowe, biura rachunkowe, firmy informatyczne. Dane osobowe mogą być także udostępnione: odpowiednim organom państwowym na ich żądanie na podstawie odpowiednich przepisów prawa.
  4. Prawa osoby, której dane dotyczą
    1. Każdy Użytkownik ma prawo dostępu do treści swoich danych i otrzymania ich kopii, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych osobowych na podstawie prawnie uzasadnionego interesu oraz prawo do przenoszenia danych.
    2. Jeżeli przetwarzanie odbywa się na podstawie zgody, Użytkownik ma prawo cofnąć zgodę na przetwarzanie danych osobowych. Cofnięcie zgody nie będzie wpływać na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej wycofaniem.
    3. Użytkownik ma prawo do wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna, iż przetwarzanie danych osobowych narusza przepisy RODO lub inne przepisy prawa o ochronie danych osobowych.
    4. W przedmiocie realizacji swoich praw oraz cofnięcia zgody można skontaktować się z ADO przy użyciu danych wskazanych w pkt 1.1 niniejszej Polityki Prywatności.
  5. Cookies
    1. Ciasteczka (ang. cookies) to niewielkie pliki, zapisywane i przechowywane na twoim komputerze, tablecie lub smartphonie podczas gdy odwiedzasz różne strony w internecie. Ciasteczko zazwyczaj zawiera nazwę strony internetowej, z której pochodzi, „długość życia” ciasteczka (to znaczy czas jego istnienia), oraz przypadkowo wygenerowany unikalny numer służący do identyfikacji przeglądarki, z jakiej następuje połączenie ze stroną internetową.
    2. W związku z udostępnianiem zawartości serwisu internetowego prawosportowe.pl stosuje się  tzw. cookies, tj. informacje zapisywane przez serwery na urządzeniu końcowym użytkownika, które serwery mogą odczytać przy każdorazowym połączeniu się z tego urządzenia końcowego, może także używać innych technologii o funkcjach podobnych lub tożsamych z cookies. Opisane w niniejszym punkcie Polityki Prywatności, informacje dotyczące cookies mają zastosowanie również do innych podobnych technologii stosowanych w ramach naszych serwisów internetowych. Pliki cookies (tzw."ciasteczka") stanowią dane informatyczne, w szczególności pliki tekstowe, które przechowywane są w urządzeniu końcowym użytkownika serwisu internetowego prawosportowe.pl. Cookies zazwyczaj zawierają nazwę domeny serwisu internetowego, z którego pochodzą, czas przechowywania ich na urządzeniu końcowym oraz unikalny numer.
    3. Pliki cookies wykorzystywane są w celu:
      1. tworzenia statystyk, które pomagają zrozumieć, w jaki sposób użytkownicy serwisu korzystają ze stron internetowych, co umożliwia ulepszanie ich struktury i zawartości,
      2. utrzymania sesji użytkownika serwisu internetowego (po zalogowaniu), dzięki której użytkownik nie musi na każdej podstronie serwisu ponownie wpisywać loginu i hasła"
    4. W ramach serwisu internetowego prawosportowe.pl możemy stosować następujące rodzaje plików cookies:
      1. "niezbędne" pliki cookies, umożliwiające korzystanie z usług dostępnych w ramach serwisu internetowego, np. uwierzytelniające pliki cookies wykorzystywane do usług wymagających uwierzytelniania w ramach serwisu,
      2. pliki cookies służące do zapewnienia bezpieczeństwa, np. wykorzystywane do wykrywania nadużyć w zakresie uwierzytelniania w ramach serwisu,
      3. pliki cookies, umożliwiające zbieranie informacji o sposobie korzystania ze stron internetowych serwisu.
    5. W wielu przypadkach oprogramowanie służące do przeglądania stron internetowych (przeglądarka internetowa) domyślnie dopuszcza przechowywanie plików cookies w urządzeniu końcowym użytkownika. Użytkownicy prawosportowe.pl serwisu mogą dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących plików cookies. Ustawienia te mogą zostać zmienione w szczególności w taki sposób, aby blokować automatyczną obsługę plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej bądź informować o ich każdorazowym zamieszczeniu w urządzeniu użytkownika serwisu internetowego. Szczegółowe informacje o możliwości i sposobach obsługi plików cookies dostępne są w ustawieniach oprogramowania (przeglądarki internetowej). Niedokonanie zmiany ustawień w zakresie cookies oznacza, że będą one zamieszczone w urządzeniu końcowym użytkownika, a tym samym będziemy przechowywać informacje w urządzeniu końcowym użytkownika i uzyskiwać dostęp do tych informacji.
    6. Wyłączenie stosowania cookies może spowodować utrudnienia korzystanie z niektórych usług w ramach naszych serwisów internetowych, w szczególności wymagających logowania. Wyłączenie opcji przyjmowania cookies nie powoduje natomiast braku możliwości czytania lub oglądania treści zamieszczanych w serwisie internetowym prawosportowe.pl z zastrzeżeniem tych, do których dostęp wymaga logowania. Poniżej informacja jak wyłączyć pliki cookie w przeglądarce:
      Jak wyłączyć pliki cookie w przeglądarce ?
  6. Postanowienia końcowe
    1. ADO dokłada wszelkich starań, aby zapewnić wszelkie środki fizyczne, techniczne i organizacyjne ochrony danych osobowych przed ich przypadkowym czy umyślnym zniszczeniem, przypadkową utratą, zmianą, nieuprawnionym ujawnieniem, wykorzystaniem czy dostępem, zgodnie ze wszystkimi obowiązującymi przepisami.
    2. ADO zastrzega sobie prawo do zmiany treści niniejszej Polityki Prywatności.