26.10.2026
Zarząd jest jednym z dwóch organów, które ustawa Prawo o stowarzyszeniach wymienia jako obowiązkowe w stowarzyszeniu. Art. 11 ust. 3 Prawa o stowarzyszeniach stanowi wprost, że stowarzyszenie musi posiadać zarząd oraz organ kontroli wewnętrznej. To właśnie zarząd prowadzi bieżące sprawy organizacji, reprezentuje ją na zewnątrz i wykonuje uchwały walnego zgromadzenia. Choć ustawa pozostawia dużą swobodę statutom, istnieje minimum ustawowe, które obowiązuje każde stowarzyszenie - niezależnie od jego wielkości, celów czy struktury.
Pora przedstawić katalog najważniejszych kompetencji zarządu stowarzyszenia, wynikający z ustawy oraz typowych postanowień statutowych.
Kompetencje ustawowe zarządu - minimum wynikające z ustawy
Ustawa nie tworzy szczegółowego katalogu kompetencji zarządu, ale wskazuje szereg obowiązków, które z natury rzeczy należą właśnie do tego organu. Są to kompetencje, których nie można odebrać zarządowi, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Reprezentacja stowarzyszenia na zewnątrz
Zarząd jest organem, który reprezentuje stowarzyszenie w relacjach zewnętrznych - z sądami, urzędami, kontrahentami, darczyńcami, partnerami. Choć ustawa nie opisuje tego wprost, kompetencja ta wynika z konstrukcji ustrojowej stowarzyszeń oraz z art. 10 ust. 1 pkt 6 Prawa o stowarzyszeniach, który nakazuje określić w statucie sposób reprezentacji stowarzyszenia .
Zgłaszanie stowarzyszenia do KRS i dokonywanie zmian
Art. 12 ustawy wskazuje, że to zarząd składa wniosek o wpis stowarzyszenia do KRS, a także podpisuje wniosek o wpis zmian danych stowarzyszenia . To jedna z najważniejszych kompetencji - bez zarządu stowarzyszenie nie może funkcjonować formalnie.
Zawiadamianie organów nadzorujących
Zarząd ma obowiązek dostarczać organowi nadzorującemu odpisy uchwał walnego zgromadzenia (art. 25 ust. 2 pkt 1 Prawa o stowarzyszeniach) oraz udzielać wyjaśnień dotyczących działalności stowarzyszenia (art. 25 ust. 2 pkt 2 Prawa o stowarzyszeniach). To kompetencja ustawowa, której niewykonanie może skutkować grzywną (art. 26 Prawa o stowarzyszeniach).
Zawiadamianie sądu o zmianie statutu
Art. 21 ustawy nakłada na zarząd obowiązek niezwłocznego zgłoszenia zmiany statutu do KRS oraz dostarczenia wymaganych dokumentów.
Prowadzenie spraw majątkowych stowarzyszenia
Zarząd prowadzi bieżące sprawy majątkowe, chyba że statut przewiduje ograniczenia. W przypadku braku zarządu, jego funkcję tymczasowo przejmuje kurator (art. 30 ust. 2 Prawa o stowarzyszeniach), co potwierdza, że kompetencja ta jest ustawowo przypisana zarządowi.
Wykonywanie uchwał walnego zgromadzenia
Choć ustawa nie mówi tego wprost, jest to fundamentalna zasada ustrojowa: zarząd wykonuje uchwały najwyższej władzy stowarzyszenia czyli walnego zgromadzenia.
Kompetencje statutowe - czyli to, co musi określić statut
Art. 10 ust. 1 pkt 5 ustawy wymaga, aby statut określał kompetencje władz stowarzyszenia, w tym zarządu . W praktyce oznacza to, że statut może znacząco rozszerzyć lub doprecyzować zakres działania zarządu.
Najczęściej statut przyznaje zarządowi kierowanie bieżącą działalnością stowarzyszenia. Zarząd realizuje cele statutowe, przygotowuje projekty działań, organizuje wydarzenia, projekty, kampanie oraz zarządza personelem i wolontariuszami.
Zarządzanie majątkiem i finansami to kolejne kompetencje zarządu stowarzyszenia. Statut zwykle określa, że zarząd sporządza projekty budżetu, podejmuje decyzje o wydatkach, zawiera umowy, nadzoruje księgowość oraz przygotowuje sprawozdania finansowe.
Zwoływanie walnego zgromadzenia to następna kompetencja zarządu stowarzyszenia. Choć ustawa nie wskazuje organu zwołującego walne, w praktyce zawsze jest to zarząd. Statut określa terminy, sposób zawiadamiania oraz tryb przygotowania porządku obrad.
Przyjmowanie i skreślanie członków to też domena zarządu w stowarzyszeniu. Statut często przekazuje zarządowi kompetencję przyjmowania nowych członków, podejmowania decyzji o utracie członkostwa, rozpatrywania wniosków członkowskich.
Ustalanie wysokości składek członkowskich - jeżeli statut nie przekazuje tej kompetencji walnemu zgromadzeniu, zwykle wykonuje ją zarząd.
Prowadzenie dokumentacji stowarzyszenia to jedna z kluczowych kompetencji zarządu, bo to zarząd odpowiada za: księgi członków, rejestry uchwał, archiwum dokumentów oraz sprawozdania roczne.
Współpraca z organem kontroli wewnętrznej to kluczowy obowiązek zarządu. Zarząd musi udostępniać dokumenty i informacje komisji rewizyjnej lub innemu organowi kontrolnemu.
Kompetencje nadzwyczajne - sytuacje szczególne
Po pierwsze członkowie zarządu mogą działać jako likwidatorzy stowarzyszenia. W razie rozwiązania stowarzyszenia na podstawie uchwały walnego zgromadzenia, likwidatorami są członkowie zarządu, chyba że statut lub uchwała stanowi inaczej (art. 36 ust. 1 Prawa o stowarzyszeniach) .
Zarząd komisaryczny w jednostkach terenowych
Art. 10b Prawa o stowarzyszeniach przewiduje możliwość powołania zarządu komisarycznego w jednostce terenowej, jeśli jej działalność narusza prawo lub statut. Choć dotyczy to jednostek terenowych, kompetencja ta jest wykonywana przez zarząd główny stowarzyszenia.
Ograniczenia kompetencji zarządu
Zarząd nie może zmieniać statutu (kompetencja walnego), rozwiązać stowarzyszenia, podejmować decyzji przekraczających zwykły zarząd, jeśli statut wymaga zgody walnego, reprezentować stowarzyszenia w sporach z członkiem zarządu (zgodnie art. 11 ust. 4 Prawa o stowarzyszeniach robi to organ kontroli lub pełnomocnik walnego) .
Podsumowanie z kompetencje zarządu w pigułce
Kompetencje ustawowe (obligatoryjne):
Kompetencje statutowe (najczęstsze):
Kompetencje nadzwyczajne:
To tyle o kompetencjach zarządu w stowarzyszeniu. W kolejnym artykule będzie o kompetencjach komisji rewizyjnej w stowarzyszeniu, a jeśli chcesz poczytać o kompetencjach walnego zgromadzenia w stowarzyszeniu – zapraszamy tutaj.
AUTOR
Portal prawosportowe.pl powstał w 2012 roku i od tego czasu dostarcza czytelnikom wiedzę z zakresu szeroko rozumianego prawa sportowego.
09.06.2026
27.02.2026
29.09.2025
27.05.2025
10.01.2023
Portal prawosportowe.pl powstał w 2012 roku i od tego czasu dostarcza czytelnikom wiedzę z zakresu szeroko rozumianego prawa sportowego. Odbiorcami naszych treści są sportowcy amatorzy i profesjonalni, trenerzy, sędziowe, menedżerowie, agenci, działacze organizacji sportowych, sponsorzy. Jesteśmy po to, by pomagać i edukować w sporcie.
Portal od samego początku jest wspierany przez Kancelarię Prawa Sportowego i Gospodarczego DAUERMAN
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia Parlamentu i Rady Unii Europejskiej o ochronie danych osobowych z dnia 27 kwietnia 2016 r. informujemy, iż:
PrawoSportowe.pl Sp. z o.o.
ul. Powstańców Śląskich
53-332 Wrocław
tel. +48 693 672 258
e-mail: bok@prawosportowe.pl
Jeśli potrzebujesz pomocy prawnej w Twojej działalności sportowej, napisz do nas korzystając z poniższego formularza.
Pamiętaj – odległość nie stanowi problemu. Działamy całkowicie on-line.
Przedstaw nam swój problem, a my dokonamy wstępnej bezpłatnej analizy prawnej. Następnie przedstawimy, co możemy wspólnie w tej sprawie zrobić oraz zaproponujemy zasady współpracy. Oczywiście za wszelkie usługi otrzymasz fakturę VAT.
Polityka prywatności PrawoSportowe.pl Sp. z o.o.
