Opublikowane w

Hiperandrogenizm a udział kobiet w zawodach

Po zakończonych niedawno Mistrzostwach Świata w Lekkiej Atletyce w Londynie w konkurencji biegu na 800 m kobiet ponownie mistrzynią świata została Caster Semenya. W środowisku sportowym po raz kolejny ożyła dyskusja na temat zasadności udziału zawodniczki w rywalizacji oraz innych reprezentantek jej podobnym w rywalizacji ze standardowymi zawodniczkami. Wątpliwości widzów i rywalek wzbudza bowiem męska postawa biegaczki, jej umięśnienie i basowy głos. Mistrzyni świata i dwie inne zawodniczki startujące w finale (Margaret Wambui oraz Francine Niyonsaba) dotknięte są bowiem hiperandrogenizmem, czyli nadmiarem androgenów – męskich hormonów płciowych. Obecnie kobiety dotknięte tym schorzeniem mają zapewniony nieograniczony udział w zawodach. Do niedawna jednak zawodniczki z hiperandrogenizmem musiały być poddawane terapiom hormonalnym, których celem było obniżenie poziomu testosteronu. Sytuacja diametralnie zmieniła się po rozstrzygnięciu Trybunału Arbitrażowego ds. Sportu w Lozannie (CAS) w związku ze sprawą indyjskiej sprinterki Dutee Chand, które wydaje się ustaliło kontrowersyjną granicę między kobietą a mężczyzną w świecie sportu i nakazało zawiesić IAAF sporne regulacje (sygn. CAS 2014/A/3759).

Czytaj dalej Hiperandrogenizm a udział kobiet w zawodach

Opublikowane w

Wypoczynek dzieci i młodzieży w kontekście obozów szkoleniowo-sportowych

Tragiczne wydarzenia jakie miały miejsce w Suszku pokazują jak ważny jest system ostrzegania i zachowanie z najwyższą starannością procedur podczas wypoczynku dzieci i młodzieży. Temat ten pozostawiam fachowcom, do których w tej materii się nie zaliczam.

Czytaj dalej Wypoczynek dzieci i młodzieży w kontekście obozów szkoleniowo-sportowych

Opublikowane w

Sport i wojsko

Od 1992 roku 15 sierpnia obchodzimy święto Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej – Święto Wojska Polskiego, które ma upamiętniać zwycięstwo w Bitwie Warszawskiej w 1920 r. Korzystając zatem z okazji w dzisiejszym wpisie przedstawię zagadnienia związane z możliwością obrania przez sportowca kariery wojskowej. Temat sportu i wojska był już przeze mnie poruszany na blogu w tekście pt. ,,Lekcja historii”.

Czytaj dalej Sport i wojsko

Opublikowane w

Postanowienia PZPN do przepisów gry w piłkę nożną

W poprzednim wpisie p.t. „Stosowanie przepisów gry w praktyce” pisałem między innymi o wymogach jakie musi spełniać pole gry w kontekście rozgrywania na nim zawodów piłki nożnej na różnych szczeblach rozgrywek. Dziś kontynuuję omawianie najważniejszych – z punktu widzenia klubów piłkarskich, zwłaszcza tych mniejszych, amatorskich – przepisów Uchwały nr VII/121 z dnia 7 lipca 2017 roku Zarządu Polskiego Związku Piłki Nożnej w sprawie przyjęcia „Postanowień Polskiego Związku Piłki Nożnej do Przepisów Gry 2017/2018”.

Czytaj dalej Postanowienia PZPN do przepisów gry w piłkę nożną

Opublikowane w

Zarzut nietrzeźwości sędziów na gruncie Regulaminu Rozgrywek Dolnośląskiego Związku Piłki Nożnej

Niejednokrotnie (zazwyczaj po przegranych spotkaniach) jesteśmy świadkami pojawiających się zarzutów dotyczących sędziowania spotkań piłkarskich w stanie nietrzeźwości, co prowadzi do „życzliwych” rad ze strony osób trzecich dotyczących zbadania trzeźwości arbitrów. Nie każdy jednak wie, że obowiązują określone procedury dotyczące wyżej wskazanych działań, w związku z czym chciałbym je omówić opierając się na Regulaminie Rozgrywek Dolnośląskiego Związku Piłki Nożnej na sezon 2017/2018.

Czytaj dalej Zarzut nietrzeźwości sędziów na gruncie Regulaminu Rozgrywek Dolnośląskiego Związku Piłki Nożnej

Opublikowane w

Sportowcy-astmatycy a wyłączenie stosowania dopingu dla celów terapeutycznych

Dopingiem jest postać oszustwa sportowego, stanowiąca drastyczne i podstępne naruszenie kanonów czystej i uczciwej rywalizacji, zgodnej z duchem fair play i zasadą równych szans konkurentów. Powszechnie uznaje się, że przyjmowanie środków dopingujących przez sportowców narusza równocześnie dobre imię klubu lub federacji sportowej, które reprezentuje, sponsora finansującego jego przygotowania, a także, przynajmniej pośrednio, prawa kibiców do oglądania widowiska sportowego w pełnym tego słowa znaczeniu.

W ustawie o zwalczaniu dopingu w sporcie z 21 kwietnia 2017 r. wskazane zostały jednak przypadki, które nie uznają za doping zachowań określonych w art. 1 ust. 1 pkt 1, 2, 6 lub 8, jeśli zachowania te spełniają dodatkowe przesłanki, którymi są:

-uzasadnienie zachowania celem leczniczym

-zawodnik otrzymał zgodę na używanie danej substancji zabronionej lub metody zabronionej na zasadach określonych w załączniku nr 2 do Międzynarodowej Konwencji o zwalczaniu dopingu w sporcie, sporządzonej w Paryżu dnia 19 październiku 2005r.

Są to tzw. wyłączenia dla celów terapeutycznych (Therapic Use Exemptions, dalej: TUE). Przesłanki przyznawania TUE wynikają więc z prawa międzynarodowego. Zgodnie z art. 4.1. Załącznika Nr 2 do Międzynarodowej Konwencji o Zwalczaniu Dopingu w Sporcie zawodnik może uzyskać TUE, jeżeli (i tylko jeżeli) potrafi wykazać, że spełniony został każdy z poniższych warunków:

a. Dana substancja zabroniona lub metoda zabroniona jest potrzebna do leczenia ostrego lub przewlekłego stanu chorobowego, takiego, że zawodnik doznałby znacznego uszczerbku na zdrowiu, gdyby substancja zabroniona lub metoda zabroniona miała być odstawiona.

b. Istnieje bardzo małe prawdopodobieństwo, że użycie substancji zabronionej lub metody zabronionej w celach terapeutycznych przyczyni się do poprawienia wyników sportowych w stopniu wyższym, niż poprawa, jakiej można by oczekiwać od zawodnika po powrocie do normalnego stanu zdrowia po zakończeniu leczenia ostrego lub przewlekłego stanu chorobowego.

c. Nie istnieje rozsądna terapeutyczna alternatywa wobec użycia substancji zabronionej lub metodyzabronionej.

d. Konieczność używania substancji zabronionej lub metody zabronionej, nie może wynikać, całkowicie lub częściowo, z wcześniejszego stosowania (bez TUE) substancji lub metody, która była zabroniona w czasie takiego używania.

Na Liście substancji i metod zabronionych dołączonej do Światowego Kodeksu Antydopingowego znajdują się m.in. sterydy, hormony wzrostu, modulatory hormonów (np. substancje antyestrogenowe), insulina, marihuana czy metody manipulacji krwią. Jednym z najbardziej popularnych schorzeń, na które wielu sportowców uzyskuje TUE jest astma oskrzelowa. Szacuje się, że u około 50 % kolarzy oraz u 60 % biegaczy narciarskich zdiagnozowano tą chorobę. Badania jednak pokazują, iż w przypadku stosowania silnych dawek lekarstwa przeciw tej chorobie mogą być używane jako środki dopingujące. Co istotne w przypadku niektórych preparatów niemożliwe jest obecnie ustalenie, jak duże dawki zostały zastosowane. Badania przeprowadzone przez prof. Jimmiego Elersa zajmującego się badaniami nad astmą u sportowców ukazały, iż „w efekcie podawania zwiększonych dawek szczurom, zaobserwowaliśmy nagły wzrost siły mięśni i zdolność do szybszej regeneracji ich organizmów”. Wśród sportowców chorujących na astmę znajdują się wielokrotni medaliści olimpijscy, a także rekordziści świata np. w maratonie kobiet Paula Radcliffe. Z racji popularności zachorowań na astmę choroba ta została w szczególny sposób uregulowana w kontekście wyłączeń terapeutycznych. Zgodnie z treścią Listy Substancji i Metod Zabronionych na 2017 r. substancje stosowane przy leczeniu astmy oskrzelowej należące do grupy beta 2 agonistów (formoterol, salbutamol, salmeterol) mogą być stosowane przez sportowców w dawkach terapeutycznych bez konieczności posiadania wyłączenia dla celów terapeutycznych. Biorąc pod uwagę, iż w przypadku niektórych preparatów niemożliwe jest ustalenie jak silne dawki zostały zastosowane może to stanowić pole do licznych nadużyć. Niejednokrotnie lekarze apelowali, iż stosowanie farmaceutyków przez astmatyków podnosi wydolność organizmu poza standardowy poziom i przyspiesza proces regeneracji organizmu. Astma nie jest oczywiście jedyną chorobą leczoną środkami dopingowymi, jednak z racji jej powszechności występowania u sportowców budzi liczne kontrowersje w ogólnoświatowym środowisku sportowym.

Biorąc pod uwagę, iż substancją i metodą zabronioną jest odpowiednio substancja lub działanie, których użycie pozostaje w sprzeczności z zasadą uczciwej rywalizacji sportowej uzasadnione niekiedy wydają się liczne zastrzeżenia występujące w środowisku sportowym związane z powszechnym dopuszczeniem do rywalizacji sportowej zawodników chorujących na astmę. W momencie wyrównania teoretycznie szansy sportowca chorego dochodzi bowiem do naruszenia szans sportowców niestosujących tychże metod. Konflikt tychże wartości niewątpliwie może powodować zachwianie celu regulacji antydopingowej, a w świetle wskazanych przepisów uprzywilejowanie sportowców może naruszać zasadę uczciwej rywalizacji sportowej.

Opublikowane w

Nieprawidłowości analizy próbki antydopingowej – konsekwencje prawne

Zgodnie z przepisami antydopingowymi, co do zasady istnieje domniemane, że akredytowane przez WADA laboratoria analizują próbkę oraz stosują procedury bezpieczeństwa zgodnie z Międzynarodowym Standardem dla Laboratoriów (ISL). Co jednak, gdy podczas analizy próbek dochodzi do odstępstw od wspomnianego standardu?

Zgodnie z art. 3.2.2. Polskich Przepisów Antydopingowych, zawodnik lub inna osoba może podważyć domniemanie, że dane laboratorium działało zgodnie z ISL poprzez udowodnienie, że nastąpiło odstępstwo od ISL, co mogło doprowadzić do uzyskania niekorzystnego wyniku analizy. Jeżeli zawodnik lub inna osoba podważy domniemanie wykazując, że nastąpiło odstępstwo od ISL, co mogło doprowadzić do uzyskania niekorzystnego wyniku analizy, wówczas to na Polskiej Agencji Antydopingowej będzie spoczywał ciężar dowodu, że takie odstępstwo nie miało wpływu na uzyskanie niekorzystnego wyniku analizy. W rezultacie obalenia wspomnianego domniemania następuje zatem odwrócenie ciężaru dowodowego, co niewątpliwie jest okolicznością korzystną dla obwinionego w postępowaniu antydopingowym.

Mając na uwadze powyższe należy odpowiedzieć na kluczowe pytanie: czy w świetle treści art. 3.2.2 Polskich Przepisów Antydopingowych z samego już faktu wystąpienia jakiegokolwiek odstępstwa od ISL, bez względu na jego wagę oraz charakter, wynika automatycznie, że takie odstępstwo mogło mieć wpływ na uzyskiwanie niekorzystnego wyniku badania? Odpowiedź twierdząca oznaczałaby, że każdorazowe wykazanie przez obwinionego naruszenia jakiegokolwiek postanowienia ISL w trakcie analizy próbki prowadzi do obalenia domniemania i przerzucenia na POLADA ciężaru dowodowego, że takie odstępstwo nie miało wpływu na uzyskanie niekorzystnego wyniku analizy.

Z takim stanowiskiem nie zgodził się Trybunał Arbitrażowy ds. Sportu przy Polskim Komitecie Olimpijskim. W swym orzecznictwie Trybunał PKOl wskazał, iż przepis art. 3.2.2 Polskich Przepisów Antydopingowych wyraźnie przewiduje, że obalenie domniemania przez zawodnika lub inną osobę jest możliwe poprzez udowodnienie odstępstwa, które mogło mieć wpływ na uzyskanie niekorzystnego wyniku analizy – jest to rozwiązanie zrozumiałem i pragmatyczne, ponieważ w przeciwnym razie, nawet najmniejsze uchybienie formalne, bez żadnego znaczenia dla wyniku postępowania, mogłoby doprowadzić do przekreślenia podstawowego jego celu, jakim jest wykrycie i wyeliminowanie nieuczciwych zachowań w sporcie na tle dopingowym.

W ocenie Trybunału wspomniany przepis w sposób jednoznaczny stanowi, że nie każde odstępstwo od ISL, do którego doszło w związku z badaniem i analizą próbki antydopingowej zawodnika, dyskwalifikuje badanie. Dopiero wykazanie przez zawodnika, a co najmniej uprawdopodobnienie, że w wyniku odstępstwa od ISL mogło dojść do niekorzystnego wyniku badania próbki antydopingowej prowadzi do obalenia domniemania z art. 3.2.2 i odwrócenia ciężaru dowodowego. Należy zatem pamiętać, że w postępowaniu antydopingowym przyjmując linię obrony opierającą się na nieprawidłowościach laboratoryjnych podczas analizy próbki konieczne będzie wykazanie spełnienia się dwóch przesłanek tj. odstępstwa laboratorium od ISL i faktu, że odstępstwo to mogło mieć wpływ na uzyskanie niekorzystnego wyniku analizy.

Opublikowane w

Obowiązki klubu sportowego

Na prawa i obowiązki stron kontraktu sportowego: klubu sportowego i sportowca ma wpływ wiele czynników, w tym status zawodnika, forma kontraktu, regulacje właściwego polskiego związku sportowego oraz oczywiście postanowienia ustawy o sporcie (u.s.).  I chociaż zamysłem projektodawców ustawy o sporcie było znalezienie odpowiednio wyważonej granicy pomiędzy jak najszerszą autonomią ruchu sportowego a minimalnym zakresem tylko koniecznej interwencji państwa w sporcie, czego przykładem może być brak ustawowych regulacji w zakresie licencji sportowych, tak w kilku przypadkach dotyczących obowiązków klubów sportowych w odniesieniu do sportowców ustawodawca postanowił zawrzeć odpowiednie regulacje w u.s.

Zgodnie z art. 8 ust. 2 u.s. tylko klub sportowy będący członkiem polskiego związku sportowego uczestniczy we współzawodnictwie sportowym organizowanym przez ten związek. W związku z tym, że ustawodawca posługuje się sformułowaniem: ,,klub sportowy uczestniczy”, a nie ,,może uczestniczyć” w przepisie tym został zatem ustanowiony obowiązek uczestniczenia we współzawodnictwie sportowym organizowanym przez polski związek sportowy. Natomiast klub sportowy, który nie jest członkiem polskiego związku sportowego nie jest adresatem tego obowiązku.

Z omówionego obowiązku wynika obligatoryjne zadanie klubu sportowego. Jest nim zobowiązanie do ubezpieczenia zawodnika uczestniczącego we współzawodnictwie sportowym organizowanym przez dany polski związek sportowy od następstw nieszczęśliwych wypadków w uprawianym sporcie (art. 38 ust. 2 u.s.). Art. 38 u.s. stanowi, że :,,1. Zawodnik uczestniczący we współzawodnictwie sportowym organizowanym przez polski związek sportowy oraz zawodnik kadry narodowej podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu od następstw nieszczęśliwych wypadków w uprawianym sporcie.
2. Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, spoczywa na klubie sportowym będącym członkiem polskiego związku sportowego, a w przypadku zawodnika kadry narodowej – na polskim związku sportowym”.
Klub sportowy zostaje zwolniony z tego obowiązku, jeżeli zawodnik należący do tego klubu został zakwalifikowany przez polski związek sportowy do kadry narodowej. Wówczas obowiązek ubezpieczenia przechodzi na właściwy polski związek sportowy. I chociaż wskazane w art. 38 ust. 1 u.s. ubezpieczenie zawodnika od następstw nieszczęśliwych wypadków ustawodawca określił jako ,,obowiązkowe ubezpieczenie , to podkreślić należy, że tego rodzaju ubezpieczenie nie stanowi ubezpieczenia obowiązkowego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. Temat ubezpieczeń sportowców był już kilkakrotnie poruszany na portalu i na pewno jeszcze do niego powrócimy. Przy tym przepisie warto zwrócić uwagę na fakt, że  ustawodawca nie przewidział wprost żadnej sankcji dla klubu z tytułu niedopełnienia ustawowego obowiązku ubezpieczenia zawodnika.

Następny obowiązek został ustanowiony w art. 41 ust. 1 u.s. Stanowi on, że ,,zorganizowane zajęcia w zakresie sportu w związku sportowym oraz w klubie sportowym uczestniczącym we współzawodnictwie organizowanym przez polski związek sportowy może prowadzić wyłącznie trener lub instruktor sportu w rozumieniu ustawy”. Z brzmienia powyższego przepisu wynika, że w klubach sportowych, które nie uczestniczą we współzawodnictwie sportowym w związku sportowym oraz w klubie sportowym nieuczestniczącym we współzawodnictwie organizowanym przez polski związek sportowy zajęcia sportowe mogą być prowadzone przez osoby, które nie posiadają tytułów wskazanych przez ustawodawcę oraz że wymóg posiadania tytułu zawodowego ustawodawca odnosi wyłącznie do prowadzenia zorganizowanych zajęć czyli takich, które są prowadzone według z góry określonego planu.

Na powyższe regulacje szczególną uwagę powinny zwrócić osoby, które planują aby ich klub uczestniczył we współzawodnictwie sportowym organizowanym przez polski związek sportowy.

Opublikowane w

Stosowanie przepisów gry w praktyce

Polski Związek Piłki Nożnej opracował przed tym sezonem postanowienia do przepisów gry. Uchwała nr VII/121 z dnia 7 lipca 2017 roku Zarządu Polskiego Związku Piłki Nożnej w sprawie przyjęcia „Postanowień Polskiego Związku Piłki Nożnej do Przepisów Gry 2017/2018” zawiera takie postanowienia. Nie będziemy analizować wszystkich, ale przyjrzymy się tym, które mogą się najbardziej przydać kierownikom drużyn, działaczom, trenerom czy samym zawodnikom.

Czytaj dalej Stosowanie przepisów gry w praktyce

Opublikowane w

Nowelizacja ustawy o sporcie już podpisana

Na łamach naszego portalu niejednokrotnie poruszaliśmy kwestię planowanej nowelizacji ustawy o sporcie. Na bieżąco śledziliśmy przebieg procesu legislacyjnego i omawialiśmy propozycje zmian. Znamy już ostateczny kształt ustawy, która została podpisana przez Prezydenta w środę 2 sierpnia 2017 r.

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o sporcie oraz ustawy o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 w istocie wprowadza do polskiego systemu prawa sportowego szereg istotnych zmian.

Po pierwsze, rozszerzono definicję sportu o „współzawodnictwo oparte na aktywności intelektualnej, którego celem jest osiągnięcie wyniku sportowego”. Rozszerzona definicja nie pozostawia wątpliwości, że w kategorii sportu w rozumieniu ustawy mieszczą się sporty takie jak szachy, brydż sportowy czy chociażby przybierające na popularności sporty elektroniczne.

Drugą kluczową zmianą jest znaczne rozszerzenie zawartego w art. 9 ust. 3 ustawy o sporcie katalogu okoliczności wyłączających możliwość pełnienia funkcji członka zarządu polskiego związku sportowego. Obecnie członkiem zarządu polskiego związku sportowego nie może być m.in osoba, która:

  • była pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, w okresie od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r.;

  • była karana dyscyplinarnie za doping w sporcie w wymiarze jednostkowym większym niż 24 miesiące dyskwalifikacji;

  • posiada jakiekolwiek akcje lub udziały w spółkach prawa handlowego prowadzących działalność gospodarczą związaną z realizacją przez związek jego zadań statutowych.

Ponadto, w związku włączeniem członka zarządu polskiego związku sportowego do katalogu osób rozumianych przez ustawę jako pełniące funkcje publiczne, osoba kandydująca na tę funkcję będzie obowiązana złożyć do ministra właściwego do spraw kultury fizycznej oświadczenie lustracyjne. Celem przedmiotowych zmian ma być w założeniu ustawodawcy: „zwiększenie przejrzystości działania polskich związków sportowych i zapobieganie konfliktom interesów poprzez wprowadzenie dodatkowych ograniczeń, które wykluczają zasiadanie we władzach polskich związków sportowych”.

Warto odnotować także kompleksowe zmiany wprowadzone w przepisach dotyczących stypendiów sportowych za osiągnięte wyniki we współzawodnictwie międzynarodowym, wyróżnień, nagród pieniężnych oraz odznak, które wymagają jednak osobnego omówienia.

Nowelizacja wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, za wyjątkiem zmian dotyczących stypendiów, wyróżnień, nagród pieniężnych oraz odznak, które wejdą w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia. Dla polskich związków sportowych kluczowy jednak jest art. 5 podpisanej ustawy, zgodnie z którym PZS-y mają 12 miesięcy od wejścia ustawy w życie na dostosowanie swoich statutów oraz regulaminów do wprowadzonych zmian. Należy zatem pamiętać, aby terminowo i prawidłowo zmodyfikować przepisy wewnętrzne PZS-ów.