Tu jesteś: Blog - eksperci o prawie sportowym >Nieprawidłowości w działalności stowarzyszeń a organ nadzoru

Nieprawidłowości w działalności stowarzyszeń a organ nadzoru

Kinga Kania

Kinga Kania
23 lip 2017, 23:20
ZAPYTAJ MNIE O PORADĘ

Fot. Fotolia

Kilka miesięcy temu w jednym ze swoich wpisów na portalu przedstawiałam zagadnienie związane z formą nadzoru nad stowarzyszeniami: ,,Granica nadzoru nad stowarzyszeniami". Natomiast w dzisiejszym wpisie odniosę się do tematu dotyczącego możliwych form przeciwdziałania nieprawidłowościom w działalności stowarzyszeń przez organ nadzoru nad stowarzyszeniami.

Art. 28 Ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (u.p.s.) stanowi, że:
,,W razie stwierdzenia, że działalność stowarzyszenia jest niezgodna z prawem lub narusza postanowienia statutu w sprawach, o których mowa w art. 10 ust. 1, art. 10a ust. 1 i 3 i art. 10b, organ nadzorujący, w zależności od rodzaju i stopnia stwierdzonych nieprawidłowości, może wystąpić o ich usunięcie w określonym terminie, udzielić ostrzeżenia władzom stowarzyszenia lub wystąpić do sądu na podstawie art. 29".
Na wstępie należy wskazać, że przepisy u.p.s. nie zawierają regulacji określających częstotliwość dokonywania kontroli stowarzyszenia w ustawowo przewidzianym zakresie. Stowarzyszenia także nie mają obowiązku składania organowi nadzorującemu sprawozdań ze swojej działalności. W praktyce zatem kontrola może zostać przeprowadzona w każdym czasie po powzięciu przez organ nadzorujący informacji o nieprawidłowościach w działaniu stowarzyszenia. Taka informacja może pochodzić od osoby z samego stowarzyszenia lub też osoby z zewnątrz.
Organ nadzoru może podjąć określone działania w momencie, jeżeli stwierdzi, że działalność stowarzyszenia jest niezgodna z prawem lub narusza postanowienia statutu w zakresie określonym w art. 28 u.p.s. Przesłankę niezgodności z prawem należy rozumieć, jako niezgodność z prawem powszechnie obowiązującym, tj. w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP, czyli jako niezgodność z Konstytucją, umowami międzynarodowymi, ustawami i rozporządzeniami. Odnośnie do niezgodności ze statutem, to należy to rozumieć jako niezgodność z postanowieniami, o których mowa w art. 10 u.p.s. czyli postanowieniami, które składają się na obligatoryjną treść statutu stowarzyszenia. Przy czym w przeciwieństwie do art. 29 ust. 1 pkt 3 u.p.s. ustawodawca nie wskazuje by były to naruszenia rażące lub uporczywe.
Ustawodawca w tym przepisie wskazuje ponadto, że obowiązkiem organu nadzorującego jest podejmowanie działań adekwatnych do sytuacji. Może on zatem wystąpić o usunięcie nieprawidłowości w określonym terminie, udzielić ostrzeżenia władzom stowarzyszenia lub wystąpić do sądu na podstawie art. 29 u.p.s. Zgodnie z tym przepisem sąd może: udzielić upomnienia władzom stowarzyszenia, uchylić niezgodną z prawem lub statutem uchwałę stowarzyszenia, rozwiązać stowarzyszenie, jeżeli jego działalność wykazuje rażące lub uporczywe naruszanie prawa albo postanowień statutu i nie ma warunków do przywrócenia działalności zgodnej z prawem lub statutem.
Prawodawca jednak pozostawia organowi nadzorującemu zakres swobody, co do wyboru środka nadzoru w danych okolicznościach. Może się to zatem sprowadzić do sytuacji, w której organ nadzoru zastosuje w danym stanie faktycznym środek nadzoru najbardziej represyjny, czyli np. wystąpi do sądu o rozwiązanie stowarzyszenia. Kolejną kwestią, która nie została przez ustawodawcę doprecyzowana w komentowanym przepisie jest to, kto jest adresatem działań organu nadzoru, czyli do kogo mogłoby być skierowane ewentualne wystąpienie o usunięcie nieprawidłowości. W doktrynie prawniczej przyjmuje się więc stanowisko, że będzie to ten organ stowarzyszenia, który dopuścił się naruszenia prawa czy też postanowień statutu. Co do zasady będzie to zatem zarząd stowarzyszenia.
Odnosząc się do środków nadzoru jakimi dysponuje organ nadzoru, Rzecznik Praw Obywatelskich (RPO) zwrócił uwagę na fakt, że starosta pozostaje dysponentem licznych instrumentów, pozwalających mu na ingerencję w działalność stowarzyszenia. Zdaniem RPO niedoskonałością wskazanych regulacji jest to, że mogą one powodować zbyt daleko idącą swobodę w korzystaniu z narzędzi nadzoru. Prawo o stowarzyszeniach nie zna bowiem instytucji wyłączenia organu i nie określa wykonywania przez starostę nadzoru nad stowarzyszeniami jako zadania z zakresu administracji rządowej, przez co wojewodowie uchylają się od kontrolowania działalności starostów w omawianym zakresie.
Wobec powyższego RPO zwrócił się do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z prośbą o rozważenie zainicjowania prac legislacyjnych zmierzających do zmiany odpowiednich regulacji przedmiotowej ustawy poprzez wprowadzenie mechanizmu gwarantującego obiektywizm i bezstronność w wykonywaniu przez starostów nadzoru nad stowarzyszeniami, w szczególności poprzez wprowadzenie instytucji wyłączenia organu nadzoru. Z treścią pisma można się zapoznać pod tym adresem.

 



 

Komentarze

Bądź pierwszy i dodaj komentarz!

 

pole wymagane




Nasze serwisy

kancelaria dauerman lobbing dla sportu menedzersportowy mediacje dla sportu

Partnerzy

partner partner partner partner partner partner
partner partner partner partner partner partner
partner partner partner partner partner partner
partner partner partner partner partner partner
partner partner partner partner partner partner
partner partner partner partner partner partner
partner partner partner partner partner partner
partner partner partner partner partner partner
partner partner partner partner partner partner

PORADA ON-LINE